فارسنامه ابن بلخى ( فارسى ) — الصفحة ١٠٥

جمشيد [ 2 ] بن ويونجهان « 4 » [ 3 ]

هيچ رنجى و دردى و بيمارى خبر نداشت و جهانيان همه ايمن و ساكن بودند و در خير و نعمت ، نازان . و چون سيصد سال برين سان گذشت بعد از آن سيصد و شانزده ، كى به ابتدا ياد كرده آمد ، جمشيد را بطر نعمت ، گرفت و شيطان ، در وى راه يافت و دولت برگشته ، او را بر آن داشت كى نيّت با خداى - عزّ و جل - بگردانيد [ 1 ] و جمله مردمان و ديوان را جمع گرد آورد و ايشان را گفت معلوم شماست كى مدّت سيصد سال باشد تا رنج و درد و آفت‌ها از شما برداشته‌ام و اين به حول و قوّت و كنش « 1 » من است و من دادار و پروردگار شماام ، بايد كى مرا پرستيد و معبود خويش ، مرا دانيد . چون اين سخن بگفت و هيچكس جواب نداد و هم در آن روز فرّ و بهاء او برفت و فرشتگان ، كى به فرمان ايزدى - عزّ ذكره - كار

سرما و گرماى سوزان ابدى اثرات بيمارىها و امراض آسوده بودند و از قحطى و بدبختى و دورى از وطن و فتنه‌ها و جنگ‌ها و خشك سالى و زلزله‌ها و صاعقه‌ها و ساير آفت‌ها و زيان‌ها در امان بودند . ( ص 11 ) .

فردوسى مىسرايد :

چنين سال سيصد همى رفت كار * نديدند مرگ اندر آن روزگار

ز رنج و ز بدشان نبود آگهى * ميان بسته ديوان بسان رهى

( 57 / 44 / 1 )

[ 1 ] . بلعمى مىنويسد : جم به گفتار ابليس غرّه شد و همه خلق را گرد آورد و خلق را گفت كه من خداى آسمان و زمينم اگر مرا پرستيد و اگر نه شما را هم . . . بسوزم . . . خلق از بيم جمشيد را بپرستيدند . . . » ( 63 ببعد ) . در شاهنامه آمده است :

. يكايك به تخت مهى بنگريد * به گيتى جز از خويشتن را نديد

ز گيتى سر شاه يزدان شناس * ز يزدان بپيچيد و شد ناسپاس

چنين گفت با سالخورده مهان * كه جز خويشتن را ندانم جهان

هنر در جهان از من آمد پديد * چو من نامور تخت شاهى نديد

جهان را به خوبى من آراستم * چنان است گيتى كجا خواستم

چن اين گفته شد فريزدان از اوى * بگشت و جهان پر شد از گفتگوى

هنر چون بپيوست با كردگار * شكست اندر آورد و برگشت كار

به جمشيد بر ، تيره‌گون گشت روز * همى كاست آن فرّ گيتى فروز

( شاهنامه ، خالقى مطلق ، 74 / 45 - / 1 )

( 1 ) . B : كش .