فارسنامه ابن بلخى ( فارسى ) — الصفحة ٩٥

طهمورث بن ويونجهان

طهمورث بن ويونجهان

طهمورث بن ويونجهان

او را « طهمورث زيناوند » [ 1 ] گفتندى و زيناوند لقب او بود يعنى « 1 » تمام سلاح [ 1 ] و نسب او با هوشهنگ در باب اوّل روشن كرده آمده است ، و پادشاهى بود با علم و عدل و در روزگار او هيچ كس به قوّت او نبود و طاعت ايزدى - عزّ ذكره -

بمرد و آنجا ستودان ساخت . » ( فرهنگ نام‌هاى شاهنامه ، ص 1118 ) .

[ 1 ] . درست اين كلمه « زيناوند » است كه در اوستا به صورت

Azinavant

يا

zaenvant

به معنى مسلّح آمده است . حمزه نيز معنى آن را تمام سلاح و شاكى السلاح مىداند . ( فرهنگ نام‌هاى شاهنامه ، ص 670 ) . در شاهنامه آمده است :

چنين گفت كامروز تخت و كلاه * مرا زيبد و تاج و گنج و سپاه

جهان از بدىها بشويم به راى * پس آنگه كنم در كئى ، گرد پاى

ز هر جاى كوته كنم دست ديو * كه من بود خواهم جهان را خديو

هر آن چيز كاندر جهان سودمند * كنم آشكارا ، گشايم ز بند

پس از پشت ميش و بره پشم و موى * بريد و به رشتن نهادند روى

به كوشش از او كرد پوشش به جاى * به گستردنى بدهم او رهنماى

ز پويندگان هر كه بد نيك رو * خورش كردشان سبزه و كاه و جو

رمنده ددان را همه بنگريد * سيه گوش و يوز از ميان برگزيد

به چاره بياوردش از دشت و كوه * به بند آمدند آنك دور از گروه

ز مرغان همان را كه بد نيك ساز * چو باز و چو شاهين گرد نفر از

چن آن شاه پالوده شد از بدى * بتابيد زاوفرّه ايزدى

برفت اهرمن را به افسون ببست * چو بر تيزرو بارگى برنشست

يكايك برآراست با ديو جنگ * نبد جنگشان را فراوان درنگ

از ايشان دو بهره به افسون ببست * دگرشان به گرز گران كرد پست

كشيدندشان خسته و بسته ، خوار * به جان خواستند آن زمان زينهار

كه ما را مكش تا يكى نو هنر * بياموز نيمت كه آيد به بر

كى نامور دادشان زينهار * بدان تا نهانى كنند آشكار

نبشتن به خسرو بياموختند * دلش را چو خورشيد بفروختند

نبشته يكى نه كه نزديك سى * چه رومى و چه تازى و پارسى

چه سغدى و چينى و چه پهلوى * نگاريدن آن كجا بشنوى . . .

جهاندار سى سال از اين بيشتر * چه گونه برون آوريدى هنر

( شاهنامه خالقى مطلق ، ص 37 / 1 )

( 1 ) . P : « تمام سلاح » را ندارد .