فارسنامه ابن بلخى ( فارسى ) — الصفحة ٩٠
گيومرث گلشاه ، « 2 » اوّل ملوك فرس « 2 » .
[ مختصرى از احوال هر طبقه ]
[ مختصرى از احوال هر طبقه ]
طبقهء اوّل پيشداديان « 1 » .
طبقهء اوّل پيشداديان « 1 » .
گيومرث گلشاه ، « 2 » اوّل ملوك فرس « 2 » .
گيومرث گلشاه ، « 2 » اوّل ملوك فرس « 2 » .
اوّل پادشاهى است كى ملك جهان ، يكسره داشته است [ 1 ] و پارسيان گفته‌اند كى دار الملك او اصطخر بوده است و ديگر اصحاب تواريخ گفته‌اند ، كى مقام او به دباوند « 3 » بوده است و به قول ايشان بعد « 4 » از آن ، اصطخر بنا كرد و دار الملك ساخت ، و گبرگان « 5 » دعوى مىكنند كى اين گيومرث ، آدم بوده است [ 2 ] - عليه السّلم - و فرزند او ، كى مسلمانان ، « شيث بن آدم » خوانند ، گبران او را « بيشى « 6 » [ 3 ] بن گيومرث » خوانند ، بعضى از اهل تواريخ مىگويند گيومرث بعد از نوح - عليه السّلم - بوده است و نسب او چنين مىگويند : حام بن يافث بن نوح - عليه السلام - و در نسب او خلاف است ميان ايشان امّا اتّفاق است [ 27
f
] كى اوّل كسى كى از آدميان پادشاه شد ، اوست و عمر او هزار سال بود [ 4 ] امّا همه عمر به راست كردن
[ 1 ] . كيومرث در شاهنامه
چنين گفت كايين تخت و كلاه * كيومرث آورد و او بود شاه
كه خود چون شد او بر جهان كدخداى * نخستين ، به كوه اندرون ساخت جاى
سر تخت و بختش برآمد ز كوه * پلنگينه پوشيد خود با گروه
از او اندر آمد همى پرورش * كه پوشيدنى نوبد و نو ، خورش
به گيتى بر ، او سال سى شاه بود * به خوبى چو خورشيد بر گاه بود
برفت و جهان مرده رى ماند از او * نگر تا كه را نزد او آبروى
( شاهنامه ، چاپ خالقى مطلق ص 22 ج 1 )
[ 2 ] . تاريخ طبرى ص 105 : « بعضى او را آدم عليه السلام دانسته‌اند » . بلعمى ص 8 : « گروهى گويند كه ، آدم او بود » در تاريخ سيستان نيز كيومرث همان آدم ابو البشر است .
[ 3 ] . درست كلمه : « ميشى » است كه گاهى « مشى » و « مارى » هم آمده است . همانجا . بلعمى مىنويسد « از كيومرث پسر و دخترى ماند ايشان را مشى و مشيانه گفتند . » ( ص 8 ) همسر كيومرث « ايلده » : ( حوا ) بود و او را دخترى بود ماريه و پسرى مارى نام ( همانجا ص 126 )
[ 4 ] . بلعمى عمرش را 700 سال و مسعودى مىنويسد عمر او را هزار و سه هزار سال نوشته‌اند كه مدتى در مينو و مدتى در زمين است . ( فرهنگ نام‌هاى شاهنامه ، ص 837 )
( 1 ) . p : از ملوك فرس كه آن را پيشداديان گويند . ( 2 ) . p : « اول ملوك فرس » را ندارد . ( 3 ) . p : به دماوند . ( 4 ) . bp : بودست به قول ايشان و بعد . ( 5 ) . bp : گبران . ( 6 ) . طبرى 3 / 154 / 1 دارد : مشى ( ميشى ) .