عجائب الأقاليم السبعة إلى نهاية العمارة ( فارسى ) — الصفحة ١٧٩

4 كوهها

به سوى يمامه امتداد مىيابد و ميان يمامه و آن كوه يك فرسخ راه است .

* از كوه مرعش رشته كوهى جدا مىشود كه از شمال حدث و از جنوب ملطيه ، از محل حصن منصور به سوى سميساط مىگذرد ، سپس از ميان منبج و پل منبج گذشته و از جنوب بالس به سوى صفّين عبور مىكند ، و از ميان رصافهء هشام و فرات گذشته امتداد مىيابد تا اينكه با كوه طور سينا و كوه لبنان يكى مىشود .

* كوهى از ناحيهء غزه منشعب مىشود كه تمام آن از جنوب مرزهاى شام و از لاذقيه نزديك به انطاكيه عبور مىكند .

* كوهى منشعب مىگردد كه به كوه معروف به جبل الثلج متصل مىشود ، اين كوه از شرق انطاكيه به سوى سميساط مىگذرد ، فرات را به سوى شمشاط عبور مىكند و دور آن [ شهر ، يعنى شمشاط ، ] مىگردد و از كمسخ و هنزيط عبور مىكند و در آن جا پايان مىپذيرد .

* از كوه سراة كوهى جدا مىشود و از فيد عبور مىكند ، اين كوه به سوى شمال به سمت بصره امتداد مىيابد و در كنار رحيل بريده مىشود ( [ پايان مىپذيرد ] ) .

* اما دو كوه طى ( اجا و سلمى ) كه به صورت قوس وار امتداد مىيابد ، يك رشته از آن به سوى دريا متوجه شده و از كنار دريا به سمت جار مىگذرد و به عرج متصل مىشود ؛ از اين كوه ، كوهى منشعب مىشود كه به كوه مكه متصل مىشود و از طائف عبور مىكند ، از نزديك جرش مىگذرد و از شهر صنعا عبور مىكند ، به دور شهر صنعا مىگردد و ميان آن و عدن قرار مىگيرد ؛ [ اين كوه ] از ميان يمن مىگذرد و بعد به سوى بيابان خارج شده به سمت دريا مىرود و در ساحل آن جا ( [ ساحل يمن ] ) پايان مىپذيرد .

بنا بر اين ، وقتى كه از استخراج تمام كوهها فارغ شدى و فهرست آنها يكى يكى براى تو تكميل شد ، لازم است كه به استخراج رودها و چشمه‌ها و دره‌هايى كه در تمام اقليمهاست آغاز كنى و آنها را همانند آنچه كه در فهرست داده‌اى استخراج كن .