فهرستهاى خود نوشت فيض كاشانى ( فارسى ) — الصفحة ١٤٣

[ 15 ] الانصاف

[ 15 ] الانصاف

[ 15 ] الانصاف

عناوين ديگر :

A

الانصاف فى بيان الفرق بين الحقّ و الاعتساف

B

انصافيه فيض اين رساله را به سال 1083 نگاشته است و در آن نگاهى نقدگونه بر برخى از نوشته‌هاى پيشين خود دارد . بسيارى از گرايشها و پسندهاى اعتقادى و طرز تفكر وى در اين رساله مطرح مىشود . او به انتقاد از متكلّمين ، فلاسفه ، متصوّفه و من عنديين مىپردازد و اين چنين مىگويد :

چندى در مطالعهء مجادلات متكلّمين خوض نمودم و به آلت جهل در ازالت جهل ساعى بودم ، و چندى طريق مكالمات متفلسفين به تعلّم و تفهّم پيمودم ، و يك چند بلند پروازيها متصوّفه در اقاويل ايشان ديدم ، و يك چندى در رعونتهاى من عنديين گرديدم تا آن كه گاهى در تلخيص سخنان طوايف اربع ، كتب و رسائل مىنوشتم و گاهى از براى جمع و توفيق بعضى را در بعضى مىسرشتم من غير تصديق بكلّها . . .

از اين رو الانصاف در نقد آراء و افكار فيض ، و نيز در تحقيق اوضاع علمى سدهء يازده ، بسيار ارزشمند و مغتنم است .

يكم [ 112 ] ؛ دوم [ 50 ] ؛ روضات 96 / 6 ؛ كشف الحجب 64 ؛ كشف الاستار 203 / 3 ؛ فوائد 635 ؛ ريحانه 375 / 4 ؛ الذريعه 375 / 22 ، 398 / 2

آغاز / الحمد للّه الذى انقذنا بالتمسّك . . . اما بعد فهذه رسالة فى بيان طريق العلم باسرار الدّين المختص بالخواص . . . چنين گويد مهتدى به شاهراه مصطفى . . .

انجام / سبحان ربك رب العزّة عمّا يصفون و سلام على المرسلين و الحمد للّه رب العالمين .