عمارة وتوسعة المسجد الشريف النبوي عبر التاريخ ( مسجد شريف نبوى در طول تاريخ ) ( فارسى ) — الصفحة ١١٤

توسعه در عهد مهدى ( 158 - 169 ه . )

- هشت در بر ديوار غربى .

- چهار در بر ديوار شمالى .

- چهار در بر ديوار جنوبى ( قبله ) .

درهاى ديوار جنوبى مخصوص دخول و خروج بود ؛ از آن جمله درى بود كه امرا از آن داخل مىشدند ، در ناحيهء خانه مروان . و درى در سمت چپ قبله بود كه از آن به مقصوره مىرفتند و درى در طرف راست قبله ( دَرِ بيت القناديل ) بود و درى در قبلهء مسجد كه سلطان از آن به مقصوره مىرفت .

درهايى كه مهدى ساخته بود به مرور بسته شد ، به طورى كه ابن جبير در زيارت مدينهء منوره ( در سال 580 ه . ) مىگويد :

در مسجد نوزده در بود ؛ از آن جمله چهار در بسته در ديوار شمالى و پنج در بسته در ديوارهاى شرقى و غربى و در ديوار قبله‌اى هم يك در بسته بود .

درهاى باز عبارت بودند از دو در ، در ديوار شرقى ؛ يعنى باب جبرئيل ( باب عثمان ) و باب‌النساء و دو در در ديوار غربى ؛ يعنى باب الرحمه ( باب عاتكه ) و باب‌السلام .

دريچهء خانهء عمر ، به ديوار قبله ، در سمت چپ محراب