فرهنگ اصطلاحات آثار شيخ اشراق ( فارسى ) — الصفحة ٣٧٥
هورخش :
ه
ه
هورخش :
هورخش :
« و چون آنچه در محسوسات از همه شريفتر است ، نور است ، پس ، از انوار ، آنچه تمامتر است ، شريفتر است و شريف‌ترين جسم‌ها ، « هورخش » است كه تاريكى را قهر مىكند ملك كواكب و رئيس آسمان است و كنندهء روز روشن با امر حق - تعالى - كافل قوّتها ، خازن عجائب ، صاحب هيبت ، مستغنى به نورش از جملهء كواكب ؛ همه را نور مىدهد و او از كس نور نمىستاند و همه را رونق و بها مىپوشاند .
« پاكا ! خدايا ! كه او را آفريد و نورانى گردانيد ، اوست مثل اعلا در آسمان‌ها و در زمين‌ها ، زيرا كه اوست نور انوار اجسام ، چنان كه حق - تعالى - نور انوار است از آن عقول و نفوس ، آيتى ديگر گفت : « وَ لِلَّهِ الْمَثَلُ الْأَعْلى » « 1 »
، و اين آيتى ديگر را مبيّن مىگرداند از روى مثلى ، [ كه ] اوست آيتى بزرگ كه ظاهر است به نورش ، خفّى است شرفش بر جاهلان . و آيت حق تعالى ظاهرترين آيات است و ظاهرترين آيات « هورخش » شديد است و اوست كه آيت بزرگترين است و علّامه است و فاعل است با امر حق - تعالى - و پوشيده است ، اى ، ظاهر نگشت از بهر شرفش . و اوست كه سبب روز است به ظهورش و سبب شب است از بهر خفايش و سبب فصول چهارگانه است از بهر ميلش به جنوب و شمال ؛ و او روشن‌كنندهء چشم سالكان است و وسيلت ايشان است به حق - تعالى - پس اوست كه حىّ ناطق است و ظاهرتر است و اوست كه حجّت است بر بندگان خدا ، و اوست آيت توحيد ، زيرا كه او يكى است در مرتبت ، گواهى مىدهد به يكى ، و اوست كه و جهت بلندتر است از آن خدا بر زبان اشراق ، و او روى و چشم و دل عالم است .
« پاكا ! خدايا ! كه او را ظاهر گردانيد و به دو حجّت را مؤكّد گردانيد بر عالميان ؛ و گواهى
( 1 ) « لِلَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ مَثَلُ السَّوْءِ وَ لِلَّهِ الْمَثَلُ الْأَعْلى وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ » سوره 16 ( النحل ) آيه 63 .