فرهنگ اصطلاحات آثار شيخ اشراق ( فارسى ) — الصفحة ٣٤٠
نار :
ن
ن
نار :
نار :
« . . . و النّار ذات النّوريّة ، شريفة لنوريّتها و هى الّتى اتفقت الفرس على انّها طلسم « ارديبهشت » و هو نور قاهر فيّاض لها . . . » .
( حكمة الاشراق ، ص 193 ) در جهانبينى شيخ اشراق ، هر چه نورى داشته باشد ، خواه ذاتى چون عقول و نفوس و خواه عرضى ، چون خورشيد و ستارگان و آتش ، شريف است ، زيرا شمّهاى يا شعاعى كوچك از نور اعظم نور الانوار است ، و آتش هم به سبب همين بعد نوريش شريف است .
و نيز از آنجا كه در بعضى از ديدگاههاى فلسفى ، از جمله ، حكمت و فلسفهء ايران باستان ، حكمت مشرقى افلاطونى و حكمت اشراقى سهروردى ، جهان ما نسخهاى از جهان بالاست « 1 »
، آتش هم ، طلسم و صنمى از نور مجرّد قاهرى است كه در عالم بالاست ؛ اين نور قاهر ، هم مدد رسان و فيض بخش و هم حافظ نوع آتش است .
حكماى ايران باستان ، متّفق القولند در اينكه « آتش » ، طلسم فرشتهء « ارديبهشت » است . و در واقع اين فرشتهء مقدّس كه به تعبير حكماى فرس ، يك « امشاسپند » است ، همان است كه به تعبير شيخ اشراق « نور قاهر » است .
اگر چه در مبحث « ارباب انواع » ، هم از تأثّر فراوان شيخ اشراق ، از حكمت خسروانى
( 1 ) « اكنون ببايد دانستن كه هر چه اندر آن عالم است بيشترين آن را مثلى و شبيهى اندرين عالم هست ؛ اگر چه اين عالم به اضافت آن عالم سخت ضعيف و حقير است و همچون ظلّ و شجر است » . ( يعنى نسبت آنها مثل نسبت بين شجر و ظل آن است ) . ( يزدان شناخت ، ص 420 ) چرخ با اين اختران نغز و خوش زيباستى * صورتى در زير دارد آنچه در بالاستى ( مير فندرسكى )