فرهنگ نهج البلاغه ( فارسى ) — الصفحة ٩٩

( 1651 ) الْحَاسِر

درد آور .

( 1629 ) كَلَّتْ

: ناتوان شد .

( 1629 ) النَّزَعَة

: جمع « نازع » ، كشندگان .

( 1630 ) الاشْطَان

: جمع « شطن » ، طنابها .

( 1630 ) الرَّكِىّ

: جمع « ركيّة » ، چاهها .

( 1631 ) اللِّقَاح

: جمع « لقوح » ، شتران ماده .

( 1631 ) وَلَهَ

: « وَلَهَت النَاقَةُ إلىَ اولادها » : شتر ماده بدليل جدائى و دورى از فرزندانش بشدت جزع و فزع كرد .

( 1632 ) لَا يُبَشِّرُونَ بِالاحْيَاءِ

: از بقاء زندگان شاد نمىشدند ، يعنى هنگاميكه شاد نمىشدند ، يعنى هنگاميكه مىگفتند فلانى در جنگ زنده مانده ، شاد نمىشدند زيرا بهترين زندگى براى آنها مرگ در راه حق است .

( 1633 ) لَا يُعَزَّوْنَ عَنِ الْمَوْتَى

: از خبر شهادت كسى محزون نمىشدند ( زيرا چنين مرگى نزد آنها حيات جاودانى است ) .

( 1634 ) مُرْهُ الْعُيُون

: جمع « امره » ، چشمهاى سفيد .

( 1635 ) خُمْصُ البُطُون

: شكمهاى لاغر .

( 1636 ) ذُبْلُ الشِّفَاه

: لبهاى خشكيده .

( 1637 ) يُسَنِّى

: آسان مىكند .

( 1638 ) اصْدِفُوا

: دورى كنيد ، اعراض كنيد .

( 1639 ) نَزَغَاتُهُ

: وسوسه‌هايش .

( 1640 ) اعْقِلُوهَا

: آن را نگهداريد و از دست ندهيد

خطبهء 122 ص 121 ف

( 1641 ) الْخَصْلَة

: مقصود در اينجا « وسيله » است .

( 1641 ) يَلُمُّ

: جمع مىكند .

( 1642 ) شَعَثَنَا

: پراكندگى ما .

( 1643 ) نَتَدَانَى

: نزديك مىشويم

خطبهء 123 ص 122 و 123 ف

( 1644 ) رِبَاطَة جَاشٍ

: قوت قلب ( به هنگام رويا روئى با دشمن ) .

( 1645 ) الفَشَل

: ترس و ضعف .

( 1646 ) فَلْيَذُبَّ

: بايد دفاع كند .

( 1647 ) النَجْدَة

: شجاعت .

( 1648 ) شِيشَ الضِبَابِ

: صداى ماليده شدن پوست سوسمارها به يكديگر در هنگام ازدحام و حركت .

( 1649 ) مُتَلَوِم

: درنگ كننده ، كسى كه كندى مىكند

خطبهء 124

( 1650 ) الدَّارع

: كسى كه زره پوشيده است .

( 1651 ) الْحَاسِر

: كسى كه در جنگ زره