شناخت نامه محدث قمى ( فارسى ) — الصفحة ٢٧٠
معناى چند فقره از دعاهاى صادره از معصومين عليهم السلام
معناى چند فقره از دعاهاى صادره از معصومين عليهم السلام
معناى چند فقره از دعاهاى صادره از معصومين عليهم السلام
س . منظور از اين فقره از دعا چيست كه مىفرمايد :
« أَعُوذُ بِكَ مَنْ دُنْيا تَمْنَعُ الآخِرَةَ ، وَ مِنْ حَياةٍ تَمْنَعُ خَيْرَ المَماتِ ، وَ مِنْ أَمَلٍ يَمْنَعُ خَيْرَ العَمَلِ . » « 1 » ؛ به تو پناه مىآورم از دنيايى كه مانع آخرت و از زندگانىاى كه مانع مرگ خوب ، و از آرزويى كه مانع عمل نيك است .
ج . معلوم مىشود امور مذكوره در اين دعا ، يعنى دنيا و حيات و آرزو ، مطلقاً و در هر حال مذموم نيستند و به طور كلّى ضرر ندارد ، لذا مىفرمايد : به تو پناه مىبرم از دنيايى كه مرا از آخرت باز مىدارد و مانع از آخرت و نعيم آن مىگردد نه مطلق دنيا ؛ و از زندگانى و حياتى كه مرا از خير ممات باز مىدارد نه از مطلق حيات ؛ و از آرزويى كه مرا از عمل و كار نيك باز مىدارد نه از مطلق آرزو .
س . اين جمله از دعا چه مىخواهد بفرمايد ؟
« أللّهمَّ ! لاتَجْعَلْنى ناسَياً لِذِكْرِكَ فيما أَوْلَيْتَنى . » « 2 » ؛ خداوندا ! در تمام امورى كه به من سپرده‌اى ، مرا از يادت غافل مگردان .
ج . كسانى كه در مقام بندگى و معرفت مبتدى هستند ، بلكه حتّى افراد متوسّط ، هرگاه توليت و سرپرستى امرى را به عهده مىگيرند ، خدا را فراموش مىكنند ، و اين جملهء دعا در مقام دفع اين معنا است . توضيح اين‌كه « ما أَوْلَيْتَنى » شامل همهء امورى است كه در اختيار انسان قرار گرفته و توليت و سرپرستى آن به عهدهء انسان است ، اعمّ از مال و ثروت و اولاد ، و نيز مسؤوليت‌ها و مناصب ، و نيز تمام كارهايى كه به وسيلهء اعضا و جوارح - شامل دست و پا و گوش و چشم و زبان و . . . - انجام مىگيرد ، حتّى
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 390 ( 2 ) . بحارالانوار ، ج 95 ، ص 121 ؛ بلدالامين ، ص 203 .