رساله هاى فقهى و اصولى — الجزء ١، الصفحة ٤٠٣

بحث سوم : ولايت ومعنا وشقوق آن

واقف ، در جريان قرار دهد ؛ وتصرّفات لازم را كه متناسبِ حفظ وبقا وكيفيّت استفاده ومصرف است ، انجام دهد .

اين ولايت ، مربوط به أموال [ بوده ] ؛ وشعاع قلمرو آن ، كوتاه است .

7 . ولايت وارثانِ ميّت نسبت به انجام تجهيزات وى - از قبيل : غسل ، كفن ، نماز ، دفن وسائر شؤون ودستورات شرعي - كه وارثان أو ، با ملاحظهء ترتيب طبقات ارث وشرايط مربوطهء ديگر ، بر ميّت ، ولايت وسلطه دارند كه برنامهء سفر آخرت أو را طبق ضوابط اسلامى ، تنظيم واجرا نمايند . وبدون اذن آن‌ها ، كسى را حقّ دخالت در اين أمور نيست ، مگر اين كه وارثى نداشته باشد ؛ ويا وارثش ، غايب باشد .

وبه هر حال ، اين قسم نيز از مصاديق ولايتِ انشايى است كه اسلام ، آن را أنشأ وجَعل وتشريع نموده است .

تبصره

بيان اقسام هفتگانهء گذشته ، به منظور روشن شدنِ مفهوم ولايت انشايى بود ؛ ومعلوم شد كه :

اوّلًا : ولايت انشايى را بايد شخصي ، جَعل وأنشأ كند ؛ يعنى از مقام ذي صلاحيّتى ، به شخصي واجد شرايط ، اعطا گردد .

وثانياً : متعلّقِ ولايت انشايى ، گاهى فقط نفس است ، مانند ولىّ صغير وديوانه وبَرده ، در صورتي كه مالي نداشته باشند . وگاهى فقط مال است ، نظير متولّيان أوقاف ووصايا . وگاهى هر دو ، نظير ولايت أوليا بر گروه فوق ، در صورتي كه داراى مال باشند .

وثالثاً : همهء ولايت‌هاى فوق ، ذاتاً محدود ودر شعاع كوتاه‌اند ، گرچه در مقام مقايسه ، بعضي با بعضي ديگر ، در سعة وضيق ، متفاوت مىباشند .

د . بدين جهت كه ولايت فقيه ، شعبه‌اى از ولايت انشايى معصوم - يعنى پيامبر صلى الله عليه وآله وامامان عليهم السلام - وفرعى از آن أصل وشاخه‌اى از آن شجرهء طيّبه است ، لازم است [ كه ] توضيحي ، گرچه به نحو اجمال ، دربارهء ولايت تشريعىِ معصوم نيز داده شود .