رساله هاى فقهى و اصولى — الجزء ١، الصفحة ٣٨٤
بحث دوم : مُوَلّى عَلَيه ( يعنى فرد يا جامعه‌اى كه نيازمند به ولىّ است )
بحث دوم : مُوَلّى عَلَيه ( يعنى فرد يا جامعه‌اى كه نيازمند به ولىّ است )
بحث دوم : مُوَلّى عَلَيه ( يعنى فرد يا جامعه‌اى كه نيازمند به ولىّ است )
« مُولّى عَلَيه » در لغت ، چيزى است كه نياز به سرپرست دارد ؛ وخود ، توانايى ادامه وادارهء زندگى وحيات خود را ندارد .
وآن ، بر دو نوع است ؛ نوع اوّل : أموال واملاك ؛ ونوع دوم : انسان‌ها است ، نظير صغير مجنون وغيره .
امّا بيان مطلب اوّل اين كه : أموال مُولّى عَلَيه ، بر چهار قسم‌اند :
1 . أموال واملاك شخصي كه ولىّ آن‌ها ، مالكين آن‌ها هستند .
2 . أموال شبه عمومى ، نظير موقوفات ووصاياي عامّه ومجهولُ المالك ولُقَطه وغيره ، كه سرپرست اين‌ها گاهى متولّىِ خاص وگاهى حاكم شرع است .
3 . أموال دولتي ، نظير أخماس ومالياتِ صدى بيست ، كه طبق قوانين اسلام ، از هفت چيز گرفته مىشود . وهمچنين انفال ، كه شامل همهء زمين‌ها وجنگل‌ها ومعادن وآب‌هاى روى زمين است ، كه دست بشر ، به آن‌ها نخورده باشد ؛ ويا بدون وجه شرعي ، خورده باشد . وتفصيل مسئله ، در كتاب‌هاى فقهى ، مذكور است .
4 . أموال ملّى ، مانند زمين‌هاى مفتوحُ الْعَنْوَة وزكات أموال - كه از نُه چيز ، گرفته مىشود - وغيره .
وسرپرستى اين دو قسم ، از آنِ فقيهِ واجد شرايط است . وگاهى واگذار به خود اشخاص مىشود .