دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٢

Code - 233 خطمى برى Alcea rosea L

و كرى گوش مىآورد . . . ( تت تذكره 278 ) . . . بالادن و مورد براى جبر [ جااندازى استخوان ،

[ Reduction

و كسر و ضربه و حركت استخوان از مفصل . . . ( تحفه 228 و مخزن 51 ) .

امروزه در طب عوام در ليبى و سوريه از سرشاخه‌ها به عنوان ضدعفونىكننده در اسهال مصرف مىشود همچنين در هموروئيد ، برونشيت ، پاراللزى و از تمامى قسمتها براى گزش مار مورد استفاده قرار مىگيرد .

Code - 230 ختمى ( بازار تهران ) Alcea digitata ( Boiss ) Alef

Code - 230

ختمى ( بازار تهران )

Alcea digitata ( Boiss ) Alef

در بازار تهران ، عطاريها دو گياه

Alcea digitata ( Boiss ) Alef

و

Alcea lavatriflora ( DC . ) Boiss

به نام ختمى به جاى

Althea officinalis L

كه گونه اصلى داروئى است عرضه مىگردد . گل و ريشه ختمى به عنوان لينت‌بخش و مدر مصرف داخلى و به عنوان شستشودهنده و ضدعفونىكننده جهت التيام بخش زخمها و جراحات پوستى مصرف سنتى فراوان دارد . ( گياهان سنتى جلد اول 72 )

Code - 233 خطمى برى Alcea rosea L

Code - 233

خطمى برى

Alcea rosea L

قبل از ورود به مطلب چند سطرى از نظريه قدما راجع به خانواده گياه و تقسيم‌بندى آن شرح داده مىشود .

ديوسكوريد اين خانواده را ملوخيا ، رازى ملوكيه و خبازى و پزشكان بعدى نيز خبازى ناميده‌اند كه به پارسى آن را تيره پنيركيان مىناميم . قدما اين خانواده را به دو دسته بستانى و برى تقسيم نموده‌اند .

الف : نوع بستانى :

نوع بستانى گياهى است كه آن را ملوخيا يا ملوكيه ناميده‌اند به انگليسى آن را

Jew's mallow

و به فرانسوى

Mauve des juifes

مىنامند و نام علمى آن

Corchorus olitorius L

مىباشد امروزه اين گياه را در تيره زيرفون قرار داده‌اند .

ب : انواع برى كه آنها را ملوخيا برى ، ملوكيه برى و خبازى برى ناميده‌اند و اين اسامى به گياهان زير اطلاق شده است .

1 - گياهى كه ديوسكوريد آن را ملوخى و ديگران خبازى برى ناميده‌اند كه همان پنيرك يا

Malva silvestris

مىباشد .

2 - خطمى

Althaea officinalis L

كه ديوسكوريد آن را " الثاا " ناميده و مىنويسد كه آن نوعى ملوخياى برى است و يا به قول ابو ريحان " خطمى نوع من الخبازى البرى " ( صيدنه عز ش 376 ) .

3 - خطمى برى

Alcea rosea L

كه گياه مورد بحث است و ديوسكوريد آن را " القاا " ناميده و ذيل اين ماده مىنويسد : نوعى ملوخياى برى است . برگ‌هاى آن منقسم و شبيه به گياه ايارابوطانى

Verbena supina ] [ L

و داراى سه يا چهار شاخه و پوست آن شبيه به پوست قنب ، گل‌هاى آن كوچك شبيه به گل سرخ و