دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٧

Code - 219 كمافيطوس ( 1 ) Ajuga comata Stapf

لحييس [ شكل تحريف‌شده لخنيس ] برى و جبلى مىباشد بلندى آن تا يك متر مىرسد دانه آن به اندازه عدس سياه‌رنگ و تلخ‌مزه و در درجه سوم گرم و خشك است پادزهر سموم به‌ويژه گزش عقرب ، ضد نفخ ، ضد انسداد ، برطرف‌كننده سكسكه بوده و در يرقان سودمند است مقدار خوراك آن يك مثقال است ( تت تذكره 281 ) .

ليخيطس . . . ابن جلجل گفته است كه آن سراج القطرب است ( ترجمه از زيرنويس كتاب الحاوى جلد 20 ص 415 ) . لخنيس . . . نوعى خيرى برى

[ Lychnis coronaria Desr ]

است نبات او به قدر زرعى و گلش بنفش و برى و جبلى مىباشد دانه او سياه و تلخ به قدر عدس و نزد بعضى سراج القطرب است . . . تخم او مسهل قوى و رافع سم عقرب شياله و مفتح سدد و رافع يرقان و قدر شربت [ خوراك ] از نبات او يك مثقال است و چون گل او را بر روى عقرب اندازند كشنده اوست ( تحفه 231 ) . صاحب مخزن همان مطالب تحفه را مىنويسد فقط اضافه مىنمايد كه نوع جبلى آن قويتر است . ( مخزن 507 ) .

گياه در دمشق به نام خرم حنطه و سراج قطرب و در كليه كشورهاى عربىزبان به نام حبه سوداء [ نام مشترك با شونيز ] و حبهء البركه و به پارسى علف چنگ ( در گيلان ) . سياه‌دانه گندم و به آذرى اركك چمن اوتى با نام علمى

Lychnis githago Lam - Agrostema githago L

ناميده مىشود ( فلور ايران جلد 8 - 8 ، گياهان داروئى جلد 1 - 300 ، معجم المصور 27 ، معجم العلوم الطبيه 33 ، معجم الطبى 68 ، فرهنگ كشاورزى 112 ) .

Code - 209 شجره اللّه Ailanthus altissima ( Mill ) Swingle

Code - 209

شجره اللّه

Ailanthus altissima ( Mill ) Swingle

اصل اين درخت از چين و ژاپن مىباشد و به ايران وارد و كاشته شده است پوست ريشه و ساقه براى دفع كرم كدو و در موارد اسهال مصرف مىشود . مقدار خوراك براى دفع كرم كدو يك گرم در روز به مدت يك هفته مىباشد .

در دفع آفات و حشرات نيز استفاده مىشود . در اشخاصى كه حساس هستند مىتواند باعث رينيت و آسم برونشيك گردد .

Code - 210 لسان الطير Ailanthus excelsa Roxb

Code - 210

لسان الطير

Ailanthus excelsa Roxb

در هند مىرويد از پوست آن بعنوان مقوى معده ، كم‌كننده درجه حرارت ، پادزهر سموم ، درمان ديسانترى و تخفيف دردهاى بعد از زايمان استفاده مىشود .

Code - 219 كمافيطوس ( 1 ) Ajuga comata Stapf

Code - 219

كمافيطوس ( 1 )

Ajuga comata Stapf

كمافيطوس معرب واژه يونانى

( Khamaepitys )

مىباشد كه حنين آن را به حامافيطس معرب نموده است .

ديوسكوريد درباره اين گياه مىنويسد :