دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٤

Code 130 وج ( اصطفن 1 *

خانق النمر

Aconitum napellus

. . . اكونيت ناپل خيلى زياد است در دره‌هاى سرد نزديك آلپ [ رشته كوههاى شمالى ايتاليا ] . برگ‌هاى او سبز مايل به سياهى از طرف رو و سبز كاهىرنگ از جانب زير به طول 3 تا 15 سانتيمتر و گل‌هاى او آبى ، ريشه او كه شامل ماده عامله اوست زردكى شكل و بدين جهت است كه اسم او را ناپل يا ناپلوس مىگويند [ ناپلوس به معنى زردك است ] . . . الكلاتور ريشه اكونيت . . . قدر شربت 5 تا 15 قطره در يك روز بدهند با مواظبت حال مريض به جهت ازدياد و نقصان دوا . . .

سنرژيك ( ممدقوى ) : و راترين ، كالشىسين ، سواديل .

ضد : ترياك و ادويه محركه .

ادويه غير موافق : تانن ، يدورد و پطاسيم و ساير ادويه يدوره .

عمل فيزيولوژى : چون اكونىتين كريستاليزه ماده عامله اين گياه است لهذا ما نيز گفتگوى خود را منحصر به او خواهيم كرد . . . ( مفتاح الادويه 126 ) .

اكونيت ناپل ، اكونيت شلغمى ، آكونيتوم ناپلوس . . . چون به مقدار كم استعمال شود از عوامل مدره و معرقه محسوب مىگردد و در دفع سفليس مزاجى و رماتيسم مزمن و اموروز و اختلالات سرطانى و استسقاء از اثر آن تمجيد كرده‌اند . . . در دفع نور الژيهاى صورتى كونژسيونى آن را قوى الاثر دانند و نيز اكونيت را در صداع [ سردرد -

Head ache

] عصبانى و در رماتيسم حاد و مزمن و ورم حلق و برنشيت و سياه‌سرفه و حمّاى وضع حملى 2 * استعمال مىنمايند . . . بخصوص در اعيا 3 * و حماى نزله 4 * گريپ و ورم حلق و نزله حاد ريه و رماتيسم مفصلى و عضلانى مخصوصا اگر اين رماتيسم با فى الجمله حمائى [ تب ] همراه بود . . . و در نورالژى رماتيسمى و نقرس و در حميات بثورى از قبيل سرخجه و آبله و اسكرلتين و سوت ميلير و بنات الليل

Banatolleyl

[ كهير

Nettel - rash

] و حمره . . . ( پزشكىنامه 97 ) ، آقونيطون ، تاج الملوك . . . ( شليمر 16 ) قاتل النمر ، بيش موش بيشا ، اقونيطون ، بيش موش بيش ( معجم المصور 16 ) فلور ايران جلد 8 ص 5 ، معجم الاعشاب 380 ، معجم الطبى 66 گياهان داروئى جلد 1 ص 8 ) آقونيطون نام ريشه گياه در عطاريها ( امين . گياهان سنتى 21 ) .

( 1 * ) - رادع به معنى توقف‌دهنده يا بازدارنده

Inhibitory

( 2 * ) - حماى وضع حملى - حمى نفاسيه - حمى ولاده ، تب زايمانى كه به علت عفونت مجارى تناسلى پس از وضع حمل عارض مىگردد

Lying - in fever Puerperal fever

( 3 * ) - اعياء خستگى ، ضعف و از بين رفتن قواى بدنى

Fatigue

( 4 * ) - حماى نزله : تب ناشى از گريپ

Code 130 وج ( اصطفن 1 *

Code 130

وج ( اصطفن 1 * و حنين )

Acorus calamus L

وج را به زبان سانسكريت وچا

VACHA

و به سريانى وص مىناميده‌اند . ديوسكوريد اين گياه را ذيل ماده اقورون شرح داده مىنويسد : اقورون برگ آن شبيه به برگ ايرس [

Iris

] باريك‌تر و درازتر از آن و ريشه آن نيز بىشباهت به ريشه ايرس نيست ولى ريشه آن راست نبوده بلكه پيچيده و خميده و سطح آن داراى