دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٠٤
تاريخچه و كاربرد آن در طب سنتى :
سياه‌رنگ مىشود . ريشه مخروطىشكل ، حجيم ، گوشتى ، آبدار ، رنگ داخل سفيد و از خارج مخطط ، با طعم تند ، سوزاننده و بوى آن مهوع است به همين جهت آن را فاشرا سفيد نيز گفته‌اند .
موطن اصلى آن مركز و جنوب اروپا و از آنجا به افريقاى شمالى و غرب آسيا راه يافته است .
تاريخچه و كاربرد آن در طب سنتى :
تاريخچه و كاربرد آن در طب سنتى :
ديوسكوريد اين درختچه را
Amplos leuke
ناميده كه به امبالس يا انبالس لوقى معرب شده است . به‌طور كلى ديوسكوريد درختچه‌هائى را كه به شكل درخت مو مىباشند به آنها پيشوند
Amplos
داده است كه از آن جمله‌اند :
1 -
Amplos olnoforos
، درخت مو ، تاك ، كرم
Vitis vinifera L
2 -
Amplos leuke
، فاشرا ، كرمهء البيضا
Bryonia alba L
3 -
Amplos melaina
، كرمهء السودا
Bryonia dioica Jacq
همانطوريكه ملاحظه شد در زبان عربى نيز اين درختچه‌ها با پيشوند كرم كه به معنى تاك مىباشد ناميده مىشوند .
ديوسكوريد درباره
Amplos leuke
كه امبالس لوقى يا انبالس لوقى معرب شده است مىنويسد :
اين درختچه را برونيا ، اوفيوسطافولون 1 * ، خاليدونيون ، ميلوثرن ، فسلوثرن ، ارخزوسطيس 2 * ، اغروسطس و برخى فشرا مىنامند . داراى شاخه ، برگ و پيچكهائى شبيه به پيچك درخت مو مىباشد و از ميوه آنكه به انگور شباهت دارد و از آن شراب تهيه مىنمايند . دباغان براى از بين بردن و ستردن موى پوست استفاده مىنمايند و از مخلوط ميوه و ريشه آن با نمك در زخمهاى موسوم به خيرونيا 3 * و غانقرانيا
Gangrene
و از مخلوط آن با گاودانه 4 * و تخم شنبليله براى تميز كردن پوست بدن از دلمه زخمها ، جوشهاى غرور ، لكه‌هاى سياه روى صورت و ذكيل استفاده مىكنند . چنانچه ريشه آن را با روغن زيتون چندان به‌جوشانند كه ريشه له شود در خون‌مردگى زير چشم ، عقربك ناخن ، ورمهاى گرم و دمل ها موثر و خرده‌هاى استخوان شكسته را خارج مىكند . اين مخلوط در مرهم‌هائى كه براى از بين بردن گوشتهاى زائد تهيه مىشود داخل مىگردد .
چنانچه هر روز به اندازه 2 گرم از آن را تناول نمايند در سردرد ، صرع 5 * فالج ، سرگيجه و خوردن حدود 5 گرم آن در گزيدگى افعى سودمند است و آن كشنده جنين است و عقل را مختل مىسازد و شياف رحمى آن موجب سقط جنين و بچه‌دان مىگردد و مخلوط آن با عسل كه به صورت لسيدنى باشد در بدى نفس ، سرفه ، ذات الجنب ، پارگى عضله ، ورم سپرز هم‌چنين به صورت ضماد در ورم سپرز سودمند مىباشد و افشره ريشه آن با آب عسل بلغم را خارج مىسازد و ريختن جوشانده آن بر روى جرب
Scabies
و جرب متقرح 6 * موثر است و عصاره ساقه آن با جوشانده گندم شير را زياد مىكند 7 * .
حنين
Amplos leuke
را به امبالس لوقى معرب نموده و مىنويسد آن كرمهء البيضا است و رازى ذيل فاشرا آنچه را كه در فوق آمد از قول ديوسكوريد ذكر مىنمايد و پس از آن مىنويسد اريباسيوس گويد