دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٩٩

Code - 1013 شلجم Brassica rapa ( L . ) Metz

كلم‌قمرى حاوى گوگرد ، كلسيم ، ويتامين

B

، ويتامين

C

و املاح معدنى مىباشد . كلم‌قمرى مىتواند در غذاى مبتلايان به دردهاى رماتيسمى و به‌طور سنتى از خارج جهت التيام دادن به زخمها به كار رود . در چين از برگ آن براى كمك كردن به هضم غذا استفاده مىشود .

در سوريه كلم‌قمرى را كرنب

Koronb

و ابو ركبه

Aburokbah

مىنامند .

Code - 1007 كلم بروكسل Brassica loeracea L . Var . Gemmifera

Code - 1007

كلم بروكسل

Brassica loeracea L . Var . Gemmifera

در اثر كشتهاى متوالى كلم وحشى

Brassica oleracea

در كنار برگ‌ها جوانه‌هاى متعدد و متورمى به اندازه فندق و سفت به وجود آمده كه آن را كلم بلژيكى ، كلم بروكسل ، كلم فندقى و كلم تكمه‌اى ناميده و به مصرف تغذيه مىرسد .

اين جوانه‌ها حاوى ويتامينها و مواد معدنى مىباشند بخصوص از نظر ويتامين

C

غنى بوده و هر يك‌صد گرم خام آن حدود 90 تا 105 ميلىگرم ويتامين

C

، 550 واحد بين المللى ويتامين

A

، 16 / 0 ميلىگرم رايبوفلاوين ، 08 / 0 ميلىگرم تيامين ، 7 / 0 ميلىگرم نياسين ، 72 ميلىگرم فسفر ، 32 ميلىگرم كلسيم ، 1 / 1 ميلىگرم آهن هم‌چنين حاوى پروتئين ، گلوسيد ، پكتين ، چربى و همى سلولز

Hemycellulose

مىباشد .

كلم بروكسل مىتواند در غذاى بيماران مبتلا به كم‌خونى و تشمع كبد وارد شده و نتيجه خوبى را براى اين بيماران داشته باشد .

Code - 1013 شلجم Brassica rapa ( L . ) Metz

Code - 1013

شلجم

Brassica rapa ( L . ) Metz

شلجم كه معرب از شلغم پارسى است گياهى از تيره

Cruciferae

به بلندى 30 تا 100 سانتيمتر مىباشد كه از مشخصات آن ريشه متورم گرد و پهن يا دراز ، سفيد گوشتىرنگ يا سفيد داراى لكه‌هاى بنفش مىباشد . برگ‌هاى پائين ساقه كركدار و ناصاف و ميوه آن غلاف و حاوى چند دانه سياه‌رنگ مىباشد .

تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى :

گياه از زمانهاى بسيار دور شناخته شده است به آرامى آن را لفتا

Lafta

و لپتا

Lapta

به آشورى لپتو

Laptu

به عبرى

Left

و به يونانى

Gongylis

مىناميده‌اند . تئوفراست و بلينى آن را مىشناخته و به بيماران دستور استفاده از حمام با آب شلغم را مىداده‌اند و ماماها به صورت ضماد آن را به مادران شيرده كه پستان آنها متورم و به سختى شير خارج مىشده است تجويز مىكرده‌اند .

ديوسكوريد آن را

Gongyle

ناميده و حنين در ترجمه آن را به عقنقل معرب نموده و مىنويسد عقنقل سلجم است .

ديوسكوريد مىنويسد : خوردن ريشه پخته‌شده آن نفاخ ، مغذى و مولد گوشت نرم و سست 1 * و زياد كننده ميل جنسى است و به‌طور موضعى در نقرس و ترك‌خوردگى ناشى از سرما سودمند است و چنانچه در شلغم ايجاد حفره كوچكى نموده و در آن موم و روغن گل سرخ ريخته و در خاكستر گرم قرار