دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٢

موارد مصرف درمانى :

Code - 970 هند كوكى Boerhavia diffusa L .

Code - 970

هند كوكى

Boerhavia diffusa L .

گياهى است علفى ، چندساله ، داراى ساقه‌هاى متعدد افتان يا خيزان كه از ناحيه يقه علفى خارج و به رنگ سبز تيره ارغوانى مىباشند و از آنها شاخه‌هاى متعدد منشعب شده كه به رنگ مايل به ارغوانى مىباشند محل انشعاب شاخه‌ها كمى متورم مىباشد .

برگها متقابل با دمبرگ نسبتا دراز ، قلبىشكل ، سطح زبرين برگ سبزرنگ و سطح زيرين سفيد با فلسهاى ريز ، گلها كوچك و مجتمع به تعداد 4 تا 10 به شكل چتر قرمزرنگ و بدون برگك ، ميوه كوچك به درازاى 3 ميلىمتر تخم‌مرغىشكل با 5 برجستگى مشخص و ريشه دوكىشكل ضخيم و دراز مىباشد .

محل رويش گياه مناطق حاره افريقا ، امريكا و آسيا مىباشد . گياه در سرتاسر هند تا بلوچستان امتداد دارد . در كراچى و بنگال نيز مىرويد در ايران در بلوچستان ، مكران ، بين نيك‌شهر و اسپله و در فارس در كتل كمارج رويش دارد .

تاريخچه :

تاريخچه :

گياه از ازمنه بسيار قديم در هند شناخته شده است و به سانسكريت آن را پونارناوا

Punarnava

مىناميده‌اند كه به معنى از بين‌برنده

Dropsy

يا استسقاء مىباشد و يكى از داروهائى است كه طب ايورودا براى آن ارزش زيادى قائل شده است . به هندى نيز آن را پونارناوا و سانت و

Thirki

و به اردو

Ispast

و به عربى رقامه ، رقمه و هند كوكى و به پارسى شب‌رنگى افشان ناميده شده است .

قسمت قابل مصرف : ريشه ، برگ و دانه گياه مىباشد .

تركيبات شيميائى :

تركيبات شيميائى :

گياه حاوى آلكالوئيد پونارناوين

Punarnavin

است كه فشار خون و ترشح ادرار را زياد و ضربان قلب را تند مىكند و به‌ويژه چون گياه داراى نيترات پتاسيم مىباشد اثر مدر بودن آن تشديد مىشود و مصرف 5 تا 10 گرم شيره آن حجم ادرار را زياد مىكند .

موارد مصرف درمانى :

موارد مصرف درمانى :

يك داروى خوب كليوى محسوب مىشود به خصوص بر روى گلومرولهاى كليه اثر مىكند و ترشح ادرار را زياد مىكند . در ورم مزمن كليه و بيمارى

Bright

همراه با خيز عمومى انساج و آسيت موثر مىباشد ولى در

Cardiac dropsy

يا استسقاء ناشى از نارسائى احتقانى قلب تاثيرى ندارد . ريشه گياه در سيروز كبد ، خلط سينه ، خلط خونى ، سرفه ، رماتيسم ، درد سينه ، تورم بافتها ، هموروئيد موثر مىباشد با مقدار خوراك متوسط در آسم مصرف مىشود . مقدار خوراك زياد آن موجب استفراغ مىشود . در هند از آن