دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٨
تاريخچه و شناسائى :
تركيبات شيميائى :
تركيبات شيميائى :
گياه داراى ساپونين مىباشد و دانه‌ها داراى روغن بىمزه و يك نوع استروئيد به نام
Sapogenin
است كه اثر هموليتيكى دارد .
كاربرد درمانى :
كاربرد درمانى :
از ميوه نارس به عنوان ضد كرم ، مسهل و نيز در كورك ، لك و پيس و ديگر بيماريهاى پوستى استفاده مىشود .
دانه‌ها خلطآور بوده در سرفه و قولنج و از روغن دانه در صابون‌سازى استفاده مىشود . پوست درخت و پياز گل در ماهى موجب كرخى و مسموميت مىگردد و از آن براى شكار ماهى استفاده به عمل مىآيد براى حيوانات خونگرم سمى نيست .
گياه در سوريه به نام لالوب و در ليبى به اسامى تمر العبيد ، تبراك ، هليج ، حالوج و زقوم نيز موسوم است .
برخى از محققين زقوم نام برده شده در طب سنتى را اين گياه و برخى ديگر غبيرا
Elaeagnus angustifolia L
. را معادل زقوم دانسته‌اند درحالىكه در كتب تحفه و مخزن الادويه صراحت دارد كه زقوم گياهى شيرابه‌دار مىباشد و غبيرا عنوان جداگانه‌اى در اين كتب دارد و به‌طورىكه ذيل عنوان زقوم در اين مجموعه مشاهده مىشود زقوم مندرج در كتب سنتى و نيز در قرآن كريم سوره‌هاى صافات آيه شريفه 62 ، دخان 43 ، واقعه 52 و سوره بنى اسرائيل آيه شريفه 60 " شجره ملعونه "
Euphorbia antiquorum L
و
E . resinifera Berge
مىباشد .
گياه هجليج در ايران رويش ندارد .
Code - 833 جلنار Balaustion Hook
Code - 833
جلنار
Balaustion Hook
تاريخچه و شناسائى :
تاريخچه و شناسائى :
يونانيها گياه را از زمانهاى بسيار دور شناخته و آن را
Balaustion
ناميده‌اند . ديوسكوريد ذيل بلوسطيون كه اصطفن و حنين معادلهاى عربى آن را جلنار و رمان‌برى ضبط نموده‌اند مىنويسد اثر درمانى آن مانند گل انار است 1 * و رازى مىنويسد كه جلنار " رمانا مصريا " مىباشد كه شكوفه رمان‌برى است ، هروى گياه را " نار نر " ناميده است و ابو ريحان بيرونى گويد به رومى جلنار را " لارنتوريدس " " اوثنا " و به سريانى " رمانا مصريا " و " وردا رمانا " و به پارسى " گلنار دشتى " گويند و گلنار دشتى مصرى را " بالاوسطون " و به مصرى حنداقل مىنامند و درخت آن ميوه نمىدهد و بالاخره آنچه از قانون ابن سينا مستفاد مىشود جلنار دو نوع مصرى و فارسى دارد و ابن بيطار گويد كه آن رمان نر و بهترين آن مصرى مىباشد و بالاخره صاحب مخزن مىنويسد جلنار معرب گلنار فارسى است و اين را گل انار صد برگ و هزاره نيز مىنامند .
با توجه به مراتب فوق شكوفه‌هاى سه گياه را به‌طور اعم جلنار مىناميده‌اند و اثر درمانى هر سه را تقريبا يكسان ذكر نموده‌اند .