دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١١

Code - 798 قطف برى Atriplex hastata L

سفيد نقره‌اى ، دمبرگ كوتاه ، گل به رنگ سبز كه در شهريورماه و مهرماه ظاهر مىشود . محل رويش گياه افريقاى شمالى ، جنوب و جنوب غربى اروپا و در ايران در مناطق خشك و كويرى به مقدار فراوان كاشته شده است .

در كتب طبى قديم در شرح گياه آمده است كه درختچه‌اى است مانند عوسج ولى بدون خار كه در كنار درياها و شوره‌زارها مىرويد برگ آن مانند برگ زيتون ولى پهن‌تر و خشن‌تر و مزه آن اندكى شور و گس مىباشد و ابن سينا گويد كه ريشه آن به صورت قطعه چوبهاى گره‌مانند نقطه‌دار و كمى مايل به سياهى است .

به يونانى آن را اليمون

Alimon

، 1 * مىناميده‌اند ديوسكوريد ذيل اين واژه مىنويسد اهل شام آن را ملوح مىنامند اگر به مقدار حدود 7 گرم از ريشه آن را با عسل آب مصرف نمايند در پارگى عضله ، درد قولنج موثر و زيادكننده شير مىباشد 2 * ملوخ را قطف بحرى مىنامند و جالينوس گفته است سرشاخه‌هاى هوائى آن را كه تازه روئيده است مىخورند و آن زيادكننده اسپرم و شير مىباشد و طعم آن شور و كمى گس است 3 * . ابن سينا آن را ذيل واژه ملواح آورده و حكيم مومن طبيعت آن را گرم و تر و مقوى باه دانسته و خوردن حدود 7 گرم آن را در مواقعى كه ادرار بند آمده باشد موثر دانسته است 4 * و بالاخره عقيلى خراسانى مىنويسد اهل شام آن را ملوح و به يونانى اليمون و ملح مىنامند و آن را قطف و قطف برى بهتر است زيرا به معده زيان نمىرساند . شاخه‌هاى تازه‌روئيده و برگ ريز آن را خام يا پخته مىخورند 5 * .

خاكستر گياه حاوى مقدار نسبتا زيادى املاح سديم مىباشد براى برگ آن اثر نرم‌كننده قائل مىباشند .

امروزه نيز گياه را به عربى قطف بحرى ، ملوح و رغات و به پارسى سلمكى بوته‌اى ، بوته‌شور و به تركى قره‌پازى مىنامند .

( 1 * ) - برخى از محققين نام يونانى اين گياه و همچنين

Nasturtium officinale L

و

Lipidium sativum L

را

Cardamon

ذكر نموده‌اند درحالىكه نام يونانى گياه مورد بحث

Alimon

گياه دوم

Eteron sisymbrion

و گياه سوم

Cardamon

مىباشد .

( 2 * ) - تت دياسقوريدوس م 1 - ش 98 ص 88

( 3 * ) - تت جامع مفردات ج 4 - 166

( 4 * ) - تحفه 208

( 5 * ) - مخزن الادويه 452

Code - 798 قطف برى Atriplex hastata L

Code - 798

قطف برى

Atriplex hastata L

در كتب طبى قديم ذيل واژه قطف و يا سرمق شرح و خواص درمانى دو گياه قطف برى يا سرمق برى

Atriplex hastata L

و قطف بستانى يا سرمق بستانى

Atriplex hortensis L

آمده است . پزشكان