دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٥

Code - 748 كتيرا Astragalus SP . ( Draga canthae Gummi )

( 14 * ) - حجر البقر - گاويژن ، اندرزا ، گاودارو ، مهره زهره گاو ، چيزى است زردرنگ كه در ميان زهره گاو باشد و بيشتر در زهره گاو هندى است ، سنگ صفراوى به دست آمده از گاو

( 15 * ) - تذكره ص 60

( 16 * ) - تحفه ص 36

( 17 * ) - مخزن 113

( 18 * ) - فروغ ناصرى

Code - 748 كتيرا Astragalus SP . ( Draga canthae Gummi )

Code - 748

كتيرا

Astragalus SP . ( Draga canthae Gummi )

كتيرا را كه نوعى ماده صمغى است از زمانهاى بسيار دور مىشناخته‌اند به عبرى و بابلى آن را

Nekat

و به سريانى آن را حلوسيا

Kathyra , Halusia

و به يونانى

Tragakantha

و به پارسى ميانه " كتير " و " زول زده " مىناميده‌اند . كتيرا به صورت قطعات مفتولى سفيدرنگ به نام كتيرا مفتولى و يا قطعات بىشكل و زردرنگ كه كتيرا خرمنى ناميده مىشود در تجارت عرضه مىگردد . نوع اول را در طب سنتى از طريق خوراكى و نوع دوم را از راه جلدى مصرف مىنمودند . مزه كتيرا كمى شيرين و بدون بو مىباشد و آن را از انواع تيغ‌دارگون

Astragalus

به وسيله خراش دادن از ريشه و ساقه به دست مىآورند . براى اين كار قبلا پاى بوته را خالى نموده و به صورت چاله درمىآورند تا كتيراى ترشح‌شده در آن جمع گردد .

مهمترين انواع توليدكننده كتيرا عبارتند از :

1 - گل تمشك يا پنبه قوچو

Astragalus cerasocrenus Bunge

2 - گل پنبه

A . elymaiticus Boiss et Hausskn

3 - گون زرد

A . geminanus Boiss et Hausskn

4 - گل پنبه

A . globiflorus Boiss

5 - گون پنبه‌اى ، گون پشمك ، پنبه

A . gossypinus Fisch

6 - گون سفيد

A . gossypinus Fisch var . filagineus Boiss

7 - گون هريرود

A . Heratensis Bunge

8 - طراغاقنثا ( حنين ) - قتاد ( رازى ) ، كم ( فارسى ميانه )

A . gummifer Labill

9 - گون بوشهرى ، گون تيغ‌دار

A . Kurdicus Boiss

10 - گون البرزى ، گون زرد

A . Microcephalus Willd

11 - گوينه چراغ ، گون زرده

A . Myriacanthus Boiss

12 - گون اراكى

A . Picnocladus Boiss et Hausskn

13 - گومر

A . senganensis Bunge