دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٢

Code - 346 الوسن ( رازى ) Alyssum saxatile L

4 -

A . Murale waldst Kit

گياهى است به بلندى 30 تا 50 سانتيمتر پوشيده از كرك ستاره‌اى ، داراى گل زرد كه در انتهاى شاخه‌ها واقع است و آن را قدومه ديوارى و در خلخال قاپاغلى ناميده مىشود .

از دانه گياهان فوق الذكر در گلودرد ، نرم كردن سينه استفاده مىشود .

5 -

A . homolocarpum ( F . C . A Mey ) boiss

گياهى است علفى يك ساله كوچك بومى جنوب و جنوب شرقى ايران كه داراى دانه‌هاى گرد پهن و خاكسترىرنگ مىباشد دانه‌هاى اين گياه با نام قدومه شيرازى و تدرى در عطاريها عرضه مىگردد و به عنوان لينت‌بخش و مقوى و سنگ‌شكن عرضه مىگردد ( گياهان داروئى سنتى ) .

ب -

Thlaspi

ها :

1 -

Thlaspi arvensis L

كه در عربى شمرمره ناميده مىشود كه ذيل عنوان قدومه بيابانى شرح آن خواهد آمد .

2 -

Thlaspi perfoliatum L

كه به نام قدومه برگ درشت و كيسه چوپان ساقه محصور ناميده مىشود .

ج -

Lepidium perfoliatum L

گياهى است علفى ، يك ساله با گلبرگ‌هاى كاهىرنگ و دانه‌هاى بيضوى شكل و قهوه‌اىرنگ كه در عطاريها به نام قدومه شهرى به عنوان لينت‌بخش و مقوى و سنگ‌شكن عرضه مىگردد . گياه آن را ترتيزك ساقه آغوش ناميده‌اند .

خلاصه كلام آنكه منظور از تودرى ، قدومه ، قدومه شيرازى در كتب قديم مفردات و قرابادين‌ها تا حدود يك سال قبل

Sisymbrium officinale

بوده است كه ذيل عنوان تودرى شرح داده خواهد شد .

بنا بر تحقيق دكتر امين آنچه امروز به نام قدومه شيرازى يا تدرى در عطاريها عرضه مىگردد .

Alyssum homolocarpum ( F . M . ) Boiss

و آنچه را قدومه شهرى مىنامند

Lepidium perfoliatum L

مىباشد كه اين دو گياه به عنوان لينت‌بخش ، مقوى و سنگ‌شكن در طب عوام مصرف مىگردد .

Code - 343 قدومه شيرازى Alyssum minus ( L . ) Rothm

Code - 343

قدومه شيرازى

Alyssum minus ( L . ) Rothm

در طب سنتى دانه‌هاى گياه

Sisymbrium officiale ( L . ) scop

را تودرى يا قدومه شيرازى مىناميده‌اند كه ذيل ماده تودرى شرح و كاربرد آن آمده است . امروزه آنچه در بازار تهران به اين نام عرضه مىگردد دانه‌هاى گياه

Alyssum homolocarpum ( F . May . ) boiss

مىباشد ذكر اين نكته ضرورى است كه دانه‌هاى گياه

Alyssum staphi vieh , Syn . Alyssum campestre L . Var . Genuinum boiss

را نيز قدومه شيرازى مىنامند به قدومه مراجعه شود .

Code - 346 الوسن ( رازى ) Alyssum saxatile L

Code - 346

الوسن ( رازى )

Alyssum saxatile L

الوسن گياهى است كه ديوسكوريد آن را اليسون

Alysson

ناميده و مىنويسد :