دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٨٥
تعريف :
* آويشن
* آويشن
تعريف :
تعريف :
گياهى بوته مانند و داراى ساقه‌هاى نازك ، سخت و بسيار منشعب است .
گلهاى آن ، كاسه غشائى با دندانه‌هاى مثلث شكل و حالت مجتمع با ظاهر مدور در كناره برگها دارد . اعضاى مختلف آن به علت دارا بودن خواص درمانى مشابه انواع دارويى
Origanum
، غالبا به جاى آنها مورد استفاده‌هاى درمانى قرار مىگيرد . جام گل آن سفيد رنگ است . « 1 »
آويشن از تيره نعناعيان است و داراى گلهاى سفيد يا گلى و برگهاى كوچك متقابل بيضوى و نوك تيز و به بلندى يك سانتىمتر مىباشد . « 2 »
اين گياه عبارت از برگها و سرشاخه‌هاى گلدار خشك شده تيموس و لگاريس از تيره لابيه است . « 3 »
آويشن داراى دو نوع معمولى و گسترده است و كاكوتى نوعى از آويشن است . « 4 »
صعتر داراى سه نوع
Satureia
و
Origanum
و
Thymus
مىباشد . « 5 »
داراى انواع بستانى ، صحرايى و كوهى است كه نوع بستانى يا باغى را به فارسى مرزه مىنامند . برگ نوع بيابانى طولانى ريز و برگ نوع كوهى عريض و گرد است . آنچه كه رنگ آن سياه باشد معروف به صعتر فارسى و آنچه كه سفيد باشد معروف به جوزى است و صعتر شوار نيز مىنامند . انواع آويشن داراى طعمى تند و خوشبو و گلى به رنگ كبود دارند . بهترين نوع آن خراسانى است . « 6 »
ليث گويد : صعتر از انواع تره‌ها است و آن را نضف گويند . در لغت عرب يك نوع از صعتر را نضفه و نوع دشتى را ندغ مىنامند و ندغ گياهى است كه هيچ حيوانى غير از زنبور عسل از آن استفاده نمىكند . « 7 »
صعتر فارسى : نوعى صعتر است كه برگ آن پهن ، گرد و سياه مىباشد . « 8 »
اين گياه را در ماه‌هاى خرداد و تير جمع آورى و به دقت خشك مىنمايند . « 9 »
( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 2 ، ص 604 .
( 2 ) - فرهنگ معين ، ج 1 ، ص 103 .
( 3 ) - مفردات پزشكى ، دكتر آئينه چى ، 1973 ، ص 290 .
( 4 ) - . حكيم اسفنديارى .
( 5 ) - لسان العرب .
( 6 ) - محيط اعظم ، ج 3 ، ص 172 ؛ قرابادين كبير ، ص 273 .
( 7 ) - صيدنه ، ص 445 .
( 8 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 167 .
( 9 ) - فارماكو گنوزى ، دكتر آئينه چى ، ص 289 .