دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٦٣
خواص :
الاغ لكههاى پوست را برمىدارد و داروى سوختگى است . پيه مرغ خانگى زبرى زبان را از بين مىبرد پيه شتر داروى چين و چروك است . پيه ماهى براى چشم مفيد است و اگر با عسل باشد ديد را قوى مىكند پيه تازه مار تم چشم و آب در چشم فرود آمدن را نافع
است و موى چيده از پلك را باز مىروياند و پيه بز در علاج سوزش و زخم روده نافع است در علاج قرحه روده پيه بز از پيه خوك بهتر است زيرا به زودى مىبندد كوهان شتر را دود كنند علاج بواسير است . همه انواع پيه نرم مانند پيه مرغ و همانند آن تا تازه است براى علاج درد زهدان خوب است و اگر كهنه شود بد است پيه فيل و گوزن را اگر بر تن بمالند حشرات مىگريزند و پيه بز سم الاكلنگ را از كار مىاندازد . « 1 »
پيه رنگش : سفيد ، طعم : بى مزه و چرب .
محلل ، مسخن ، ملين و مسكن درد مىباشد و ورم سخت را تحليل مىبرد . در طب يونانى از پيه بز ، مرغابى و غاز مرهم درست مىكنند ، از پيه شير و قورباغه و كرگدن براى قوت باه معجون درست نموده و بر قضيب مالش مىدهند . پيه خرس براى درد كمر و استخوان مفيد است و طرز شناخت پيه خرس اين است كه هر چه هوا سرد شود جامد نمىشود و پيه بز ، گوسفند و گاو را صاف نموده مغذى و مقوى است . « 2 »
در كتاب همدرد از چربيهاى مختلف حيوانات و پرندهها در امراض مختلف استفاده كرده است . چربى ماهى و سقنقور به صورت خوراكى و ماليدنى براى قوت باه استعمال مىشود . « 3 »
پيه داراى اسيدى مىباشد كه نامش
fat asid
و در مرهمهاى دارويى استعمال شده است و در صنعت صابون سازى از چربى استفاده شده است . « 4 »
در دستور بريتانى روغنى از خوك به نام اديسلانه در صنعت و دارو استفاده شده است كه به علت زياد بودن آن مورد استفاده قرار مىگيرد و در همان موارد امكان استفاده از روغن ديگر حيوانات هم مىباشد .
پماد پيه گرم كرده همراه با حنا مسكن سرمازدگى است . « 5 »
( 1 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 318 .
( 2 ) - المفردات ، ص 212 .
( 3 ) - همدرد ، ص 5 .
( 4 ) - rp دستور بريتانى ، ص 11361114 .
( 5 ) - حكيم اسفنديارى .