دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٦٢٢
خواص :
عصاره آن با شربت خورده شود يا حقنه شود كرمهاى ريز را در مقعد بكشد و جنين را از رحم بيرون آورد چون حقنه كرده شود يا به صورت شربت خورده شود سدههاى
راههاى بسته شده جگر را گشايد و دمه و سرفه كهنه را مىبرد . براى مريضى كه آن را عسر البول و به فارسى آن را برميز خوانند مفيد است . « 1 »
قسمت مورد استفاده كليه اعضاى هوائى آن است .
داراى اثر بادشكن ، محلل ، صفرابر ، خلطآور ، ضد نزله ( التهاب ) و ضد عفونى كننده است . در طب عوام از آن خصوصا براى رفع سياهسرفه ، آسم ، هيسترى ، نفخ باد شكم و نقرس و به عنوان قاعدهآور استفاده به عمل مىآيد .
dr . h . leclerc
از آن نتايج خوب در رفع نزله و ناراحتىهاى ناشى از گريپ به دست آورد و مشاهده كرد كه با مصرف آن سرفه آرام مىشود و خروج اخلاط تسهيل مىگردد .
ضمنا چون اثر محرك بر روى ترشحات صفرا دارد تسهيل كننده عمل هضم نيز مىباشد . نيروبخش و داروى خوبى براى دستگاه تنفسى است . سرفه را آرام و خروج خلط را آسان مىكند . در مورد برونشيت مزمن اتساع برونشها ، آسم و نرم كردن نسوج ريه بسيار موثر است . « 2 »
در استعمال خارجى به منظور دفع لكههاى جلدى
tache de rousseur
نيز مورد استفاده قرار مىگيرد . بعلاوه چون اثر دفع حشرات دارد پراكندگى اسانس آن در فضا موجب دور شدن اين جانوران مىگردد . در انگلستان از اسانس پونه نوعى صابون تهيه مىشود . « 3 »
پونه : ماليدن آن نافع ورم ناشى از سرمازدگى و همراه با روغن كنجد نافع سوختگى مىباشد . خوراك آن دافع سردى لبنيات مىباشد چكاندن عصاره آن با روغن زيتون براى زكام سرد مفيد است و خوراك گل نعناع همراه با گلپر نافع سكسكه مىباشد . « 4 »
گياه بسيار مفيد و طبى است . گل آن داراى كافور است . محرك ، اشتهاآور ، مسكن
( 1 ) - صيدنه ، ص 947 .
( 2 ) - آشنايى با گياهان دارويى ، ص 44 .
( 3 ) - گياهان دارويى ، ص 575574 .
( 4 ) - حكيم اسفنديارى .