دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٩٧
نفع خاص :
مضر جماع و كليه است و مصلحش صمغ عربى است و بهتر است كه حتما با مصلح استعمال شود . تخم آن مضر سر است و مصلحش بنفشه مىباشد .
بدل آن به وزنش شاهدانه است مقدار خوراك آن از نيم تا دو درم است . « 1 »
لطيف كننده گدازنده ، باز كننده و با كمى قبوضيت است رنگ و رو را صفا دهد ضماد تخم آن با روغن سختى بيضه را از بين ببرد . « 2 »
بدل آن : شاه دانه است . براى امراض رحمآ طحال و بواسير مفيد است . مقدار خوراك تا حد 4 گرم ، درد سر از ورم و رطوبت را دور مىكند سدههاى دماغ و جگر را دفع مىكند . ورم طحال و رحم را دور مىكند . خفقان ، جنون ، بواسير را مفيد است . شاخه آن با غناى صحرايى مدر حيض است . برگ آن گرم كرده بر روى ورم سدد بستن ورم را حل مىكند . « 3 »
برگ آن مشابه برگ انار است كه از طرف بالا سبز و از طرف زير سبز مايل به سفيد است . بر هر ساق تعداد پنج برگ به شكل پنجه دست انسان مىشود . از آن بوى تندى مىآيد . گل آن سفيد مايل به سرخى و نيلى است . تخم آن در نوعى سفيد و در نوع ديگر سياه مانند فلفل سياه و لكن كمى از آن كوچكتر مىباشد .
چكاندن آب آن در چشم مقوى ديد است . نيز مزمزه با آن نافع درد حلق ، ورم و زخم دهان مىباشد . آبزن آن در ورم رحم ، ورم خصيتين ، ورم مقعد استعمال مىشود . برگ آن را پخته بر قولنج بادى ، ورم رحم و ورمهاى سخت ضماد مىكنند .
برگ را با روغن سوزنده مرهم درست كرده بر زخمهاى متعفن مىگذارند . تعفن را دور كرده زخم را خشك مىكند .
نفع خاص :
نفع خاص :
باز كننده سدهاى طحال و جگر ، به صورت داخلى برگ آن استعمال نمىشود .
( 1 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 345343 .
( 2 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 98 .
( 3 ) - بستان المفردات ، ص 171 .