دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٩
تركيب شيميائى :
به فرانسه :
Cerf , Nerprun Purgatif , Purging buckthorn , Buckthorn
به انگليسى :
Common buckthorn , Farbebeer , Purgier Kreuzdorn
به آلمانى :
Echter Kreuzdorn , Uvadi Carpa , Spina Cervina
به ايتاليائى :
Ramno Purgativo , Prognolino
به فارسى : خوشه انگور ، آش انگور ، شر .
به عربى : عوسج و شجرة الدكن مىگويند . « 1 »
اسامى محلى : اين گياه در كتول به آش انگور ، در كلاردشت به خرزل ، در زيارت گرگان به اشنگور ، در لاهيجان به خرزل و در خلخال به لجاره موسوم است . « 2 »
نرپرن را در نواحى شمال ايران ، خوشه انگور يا آش انگور مىنامند . « 3 »
نرپرن ، درختچه‌اى زيبا از تيره عناب است . ساقه راست و خاردار آن به ارتفاع 2 تا 3 متر مىرسد ، برگهاى آن متقابل و دندانه‌دار و گلهاى كوچك آن مجتمع ، به رنگ زرد مايل به سبز ، دو پايه يا پلى گام است . قسمت مورد استفاده نرپرن ، ميوه آن است كه
Drupe denerprun
ناميده مىشود و پس از رسيدن ، رنگ سياه پيدا مىكند . در داخل ميوه نرپرن ، شيره بنفش رنگى كه 2 تا 4 دانه را در بر مىگيرد جاى دارد . « 4 »
ميوه آن در ماه‌هاى شهريور و مهر مىرسد . قسمت مورد استفاده آن ميوه تازه يا خشك آن مىباشد . « 5 »
شيره آن كمى تلخ و بد بو است . « 6 »
تركيب شيميائى :
تركيب شيميائى :
ميوه نرپرن ، داراى هتروزيدى به رنگ زرد ، به نام گزانتورام نين است . از تجزيه آن ، رامنه تين ، سه مولكول رامنوز و يك مولكول گلوكز به دست مىآيد . گزانتورام نين ، هتروزيدى به فرمول 20
O 42 H 34 C
و به وزن مولكولى 068 / 770 است . اگر
( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 1 ، ص 95 ؛ فلوك ، پروفسور هانس ، گياهان دارويى ، انتشارات روزبهان ، چاپ سوم ، 1368 ، ص 92 .
( 2 ) - گياهان دارويى ، پروفسور فلوك ، ص 92 .
( 3 ) - همان ، دكتر زرگرى ، ج 3 ص 665 .
( 4 ) - همان .
( 5 ) - گياهان دارويى ، پروفسور هانس فلوك ، ص 92 .
( 6 ) - زبان خوراكيها ، ج 2 ، ص 46 .