دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٧٩
تعريف :
مىدهند و روغن آن را مىگيرند تخم ، گل و ريشه اين نبات به صورت دارويى مورد
استعمال است .
gossypium stocksh masr , var , herbaceum linn
انگليسى :
malvaceae cotton plant
فرانسه :
cotonnier
و در بيشتر ممالك گرمسيرى كاشته مىشود .
هندوها آن را از قديم مىشناختند و استعمال مىكردهاند . علماى قديم يونان مثل :
phil ostratus , pausanias
در مورد آن بحث كردهاند و اخيرا بيشتر از آن در صنايع نساجى و ملبوسات ( پوشاك ) تحقيقاتى كردهاند .
thiophratus
آن را به نام
eriophora , pliny
و به نام
gossympinus
و
gossypion
و
xylinum
نوشته است . در عربى آن را قطن و قرفس گفتهاند .
گياهى كه از غوزه آن ريسمان و پارچه درست كنند . قطن ، كرسوف « 1 »
پنبه را به عربى :
قطن ، عمن ، طوطه ، كرسف ، برشف ، عصب الخرقع و عطب و تازه آن را : قوز و كهنه آن را قضنيم و به تركى ماموق و بينوق و به هندى روتى و كپاس گويند و آن دو نوع است . يك نوع نبات آن كوچكتر از يك متر تا بيك قد مىرسد كه پس از چيدن محصول آن تا 2 سال ديگر نتيجه مىدهد . پس از ريشه مىبرند و نوع دوم درخت آن عظيم است به قدر درخت زردآلو و به مدت 25 تا 30 سال عمر دارد و پنبه آن بسيار نرم است و اين نوع را به هندى : ترمه گويند و در بافتن به كار نمىآيد . بهترين پنبه سفيد تازه و نرم آن است .
قطن لغتى است عربى كه در تمام زبانهاى اروپايى داخل شده است و به صورت
coton , cotton , kattun
نوشته مىشود « 2 »
آزمايش و استاندارد : پنبه خالص بايد عارى از مواد قليايى ، اسيدى ، چربى ، رنگ و مواد محلول باشد .
( 1 ) - فرهنگ معين ، ج 1 ، ص 815 .
( 2 ) - مايرهوف ، ص 349 . فرهنگ داروها و واژههاى دشوار ، ص 303 .