دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٧٩

تعريف :

مىدهند و روغن آن را مىگيرند تخم ، گل و ريشه اين نبات به صورت دارويى مورد

استعمال است .

gossypium stocksh masr , var , herbaceum linn

انگليسى :

malvaceae cotton plant

فرانسه :

cotonnier

و در بيشتر ممالك گرمسيرى كاشته مىشود .

هندوها آن را از قديم مىشناختند و استعمال مىكرده‌اند . علماى قديم يونان مثل :

phil ostratus , pausanias

در مورد آن بحث كرده‌اند و اخيرا بيشتر از آن در صنايع نساجى و ملبوسات ( پوشاك ) تحقيقاتى كرده‌اند .

thiophratus

آن را به نام

eriophora , pliny

و به نام

gossympinus

و

gossypion

و

xylinum

نوشته است . در عربى آن را قطن و قرفس گفته‌اند .

گياهى كه از غوزه آن ريسمان و پارچه درست كنند . قطن ، كرسوف « 1 »

پنبه را به عربى :

قطن ، عمن ، طوطه ، كرسف ، برشف ، عصب الخرقع و عطب و تازه آن را : قوز و كهنه آن را قضنيم و به تركى ماموق و بينوق و به هندى روتى و كپاس گويند و آن دو نوع است . يك نوع نبات آن كوچكتر از يك متر تا بيك قد مىرسد كه پس از چيدن محصول آن تا 2 سال ديگر نتيجه مىدهد . پس از ريشه مىبرند و نوع دوم درخت آن عظيم است به قدر درخت زردآلو و به مدت 25 تا 30 سال عمر دارد و پنبه آن بسيار نرم است و اين نوع را به هندى : ترمه گويند و در بافتن به كار نمىآيد . بهترين پنبه سفيد تازه و نرم آن است .

قطن لغتى است عربى كه در تمام زبانهاى اروپايى داخل شده است و به صورت

coton , cotton , kattun

نوشته مىشود « 2 »

آزمايش و استاندارد : پنبه خالص بايد عارى از مواد قليايى ، اسيدى ، چربى ، رنگ و مواد محلول باشد .


( 1 ) - فرهنگ معين ، ج 1 ، ص 815 .

( 2 ) - مايرهوف ، ص 349 . فرهنگ داروها و واژه‌هاى دشوار ، ص 303 .