دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٣٦
تعريف :
* پادزهر
* پادزهر
تعريف :
تعريف :
جابر بن حيان در رساله خود از پادزهر اسم آورده است . پادزهر داراى دو نوع مىباشد : 1 پادزهر معدنى :
mineral bezoar 2
پادزهر حيوانى
gall bladder
مىباشد .
پادزهر نافع بيماريهاى : انواع مسموميت اعم از گزيدگى حيوانات يا خوراك مواد سمى ، استفراغ ، خفقان ، وحشت ، غم و اندوه ، تنگى نفس ، ماليخوليا ، عطش ، ورم ، كوفتگى و سوزاك مىباشد .
مقدار خوراك آن 1 گرم مىباشد . پادزهر معدنى از معادن و پادزهر حيوانى از زهره بُز و ديگر حيوانات به دست مىآيد .
نهادن پادزهر معدنى به رنگ سبز ، زهر را از محل گزيدگى بيرون مىكشد و ماليدن نوع سفيد آن بر محل كوفتگى ، نافع آن مىباشد . خوراك نوع قرمز تيره آن به مقدار 4 نخود ، همراه با 2 عدد مرغ نافع سوزاك مىباشد .
بغل تخم مرغ را شكافته 2 نخود گرد پادزهر را در آن ريخته سپس تخم مرغ را در آتش نهاده تا نيم بند شود .
ماليدن نوع زرد رنگ آن همراه با آبليمو آبغوره نافع خشكى پوست بدن ناشى از حساسيت مىباشد . « 1 »
پادزهر ، اسم فارسى ترياق است و هر چه رفع سم كند و ممنوع نباشد ، مخصوص به اين اسم است . « 2 »
پادزهر سنگى است سبك و به رنگهاى مختلف و بهترين آن پادزهر خطائى است كه از كوهستان خطا مىآيد و طرز شناخت آن اين است كه اگر كمى از آن پادزهر خورده شود و بعدش يك چيز تلخ ميل شود تلخى آن چيز معلوم نمىشود . رنگش سفيد مايل
( 1 ) - حكيم اسفنديارى .
( 2 ) - تحفه ، ص 5 .