دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٣٦

تعريف :

* پادزهر

* پادزهر

تعريف :

تعريف :

جابر بن حيان در رساله خود از پادزهر اسم آورده است . پادزهر داراى دو نوع مىباشد : 1 پادزهر معدنى :

mineral bezoar 2

پادزهر حيوانى

gall bladder

مىباشد .

پادزهر نافع بيماريهاى : انواع مسموميت اعم از گزيدگى حيوانات يا خوراك مواد سمى ، استفراغ ، خفقان ، وحشت ، غم و اندوه ، تنگى نفس ، ماليخوليا ، عطش ، ورم ، كوفتگى و سوزاك مىباشد .

مقدار خوراك آن 1 گرم مىباشد . پادزهر معدنى از معادن و پادزهر حيوانى از زهره بُز و ديگر حيوانات به دست مىآيد .

نهادن پادزهر معدنى به رنگ سبز ، زهر را از محل گزيدگى بيرون مىكشد و ماليدن نوع سفيد آن بر محل كوفتگى ، نافع آن مىباشد . خوراك نوع قرمز تيره آن به مقدار 4 نخود ، همراه با 2 عدد مرغ نافع سوزاك مىباشد .

بغل تخم مرغ را شكافته 2 نخود گرد پادزهر را در آن ريخته سپس تخم مرغ را در آتش نهاده تا نيم بند شود .

ماليدن نوع زرد رنگ آن همراه با آبليمو آبغوره نافع خشكى پوست بدن ناشى از حساسيت مىباشد . « 1 »

پادزهر ، اسم فارسى ترياق است و هر چه رفع سم كند و ممنوع نباشد ، مخصوص به اين اسم است . « 2 »

پادزهر سنگى است سبك و به رنگهاى مختلف و بهترين آن پادزهر خطائى است كه از كوهستان خطا مىآيد و طرز شناخت آن اين است كه اگر كمى از آن پادزهر خورده شود و بعدش يك چيز تلخ ميل شود تلخى آن چيز معلوم نمىشود . رنگش سفيد مايل


( 1 ) - حكيم اسفنديارى .

( 2 ) - تحفه ، ص 5 .