دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٥٣٤

تركيبات شيميايى :

الفزاله . در انگليسى :

adthatoda

. در لاتينى :

adhatoda vasich

مىگويند .

اكثرا در بيابانها ، جنگلها گورستانها و گوديها روئيده مىشود . بوته آن از يك تا دو متر بلند مىشود . شاخه‌ها گره‌دار و سخت مىباشد . گل آن اكثر سفيد مانند گل كنجدى مىباشد .

ميوه آن تيز مانند كنجد است گل بعضى از آن سرخ ، زرد و نيلگون است . آتش آن زياد تند و ذغال آن يك جز از باروت اسلحه سازى مىباشد . « 1 »

در كتاب پزشكى نامه نامهاى اين گياه را فنجيون و فنجريون و پادان و رجل الحمار و پاى خر نوشته است . « 2 »

علف سرفه ، فرفره ، حشيشة السعال : ميوه گياه مذكور فندقى بوده و از مشخصات آن اين است كه يك دسته تار ظريف آنها را در بر مىگيرد .

توسيلاژ

tussilago farfara

كه در كتب علمى به نام پاى خر ناميده شده گياهى از تيره كاسنى

compositae

است . كاپيتول‌هاى ناشكفته و برگ آن مصارف دارويى دارد كاپيتول‌هاى اين گياه اثر خلطآور و نرم كننده دارد . از اين جهت به منظور رفع سرفه ، گريپ و بيماريهاى مختلف سينه مصرف مىشود ضماد حاصل از له‌شده برگ جهت سرباز كردن دمل به كار مىرود .

خشك كردن كاپيتول‌ها بايد سريعا در سايه يا در صورت امكان در اتو انجام گيرد .

برگها را مىتوان تحت اثر گرماى خورشيد خشك نمود . « 3 »

تركيبات شيميايى :

تركيبات شيميايى :

گلهاى علف سرفه داراى ماده تائن

tanin

و لعاب و برگها داراى 18 % خاكستر مىباشد . نيز داراى املاح : سديم ، پتاسيم ، منيزييم ، فسفر ، گوگرد و سيليس مىباشد .


( 1 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 13 .

( 2 ) - گلها و گياهان شفابخش ، ص 95 .

( 3 ) - گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 2 ، ص 711 .