دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٤٨٧
تعريف :
مثل پنبه ظاهر مىباشد . مزه آن مانند نانخواه مىباشد و شاخه‌ها يكى با ديگرى مانند :
غلاف چسبيده است كه در آن تخمه‌هاى پر ، مانند تخم كشوت غير مدور مىباشد . رنگ گل آن سفيد و سرخ و سياه است كه سفيد آن براى دارو مستعمل است كه سفيد آن كمترين سم را دارا مىباشد . « 1 »
بنج : به لاتينى :
hyoscyamus
فرانسوى :
jusquiame
، در هندى : ينج .
نبات طبى مخدر از خانواده بادنجان است « 2 »
.
بنج سفيد ، بنج ابيض . فرانسوى :
jusquiane blanch
لاتينى :
hyoscyamus albus
بنج سياه :
jusquiane noire . hyoscyamus niger
بذر بنج به بذر شنبليله مىماند ، گياهى خودرو ، برگش بيضوى و كلفت و پهنايش 5 سانتىمتر است و بلندى برگش سيزده سانتىمتر و دندانه‌دار است و جوهر طبى برگ و بذرش را در ماده شيميايى هيوسيامين گويند . اين گياه را از خراسان به هند مىبرند و به وجه مشابهت شكل آن به اجواين آن را اجواين خراسانى ناميده‌اند . بايد متذكر شد كه اين با اجواين فرق مىكند و اين دوا در دستور طب بريتانى مذكور است و لكن در طب يونانى فقط از تخم آن استفاده مىشود . خواص درمانيش تا يك سال در گياه باقى مىماند . رنگ برگش به رنگ بادرنجبويه مشابه است كه سبز مايل به سياهى است و گلش زرد مايل به سبز و در اول پاييز طعمش تلخ و بويش تيز مىباشد .
مزاج : سياه رنگ آن سرد و خشك در درجه سوم و سفيد رنگش در درجه دوم سرد و خشك سرخ رنگش هم همانطور .
hyoscyamus niger linn
اتب نوعى در كشمير و هيماليا روييده مىشود
hyoscyamus huticus linn
syn / hyoscyamus insamus
اين نوع در پنجاب ، سند و افغانسان روييده مىشود .
( 1 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 8 و 9 .
( 2 ) - لسان العرب ، ص 72 ، حرف ب .