دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٣٥
القرظ و القرض :
اقاقيا از درخت
ACACIA SENEGAI
بدست مىآيد . « 3 »
صمغ نوعى از اقاقيا به اسم
GOMMIENS
است . « 4 »
به درخت اقاقيا كه از آن صمغ بدست مىآيد ، به بول نيز مىگويند . به بول به عربى : ام غيلان ، مغيلان ، طلح ، سمر و شجره حائضه ، به فارسى : مادر غولان ، به سريانى : قينا ، به سانسكريت : مالاپل ، به بول ، سوگشم پتر ، كشائى و اسامى ديگر ، به هندى : به بول ، ببور و كيكر « در هند بيشتر كيكر معروف است » . به انگليسى عرفى ، لاتينى و انگليسى غربى اسم دارد .
اقاقيا صمغ درخت كرت ( خرنوب مصرى ) است . « 5 »
درخت اقاقيا را به سريانى : دعيا ، به مصرى : شوكه ام غيلان ، به فارسى : خار مغيلان ، به هندى : كيكر و صمغ آن را به هندى : رنگ و كيكر كارس و به انگليسى : اكاكيا مىنامند . « 6 »
به سريانى : دعثا و قرطلا ، به رومى : اقاقيا و درخت آن را به عربى فقل ، به فارسى :
ملبند شدرك و به سندى شنغار مىنامند . « 7 »
القرظ و القرض :
القرظ و القرض :
ميوه درختى است كه در مصر به نام سنطه معروف است و از ام غيلان است كه همان اقاقيا است و به صمغى كه از آن بيرون مىآيد ، اقاقيا مىگويند . « 8 »
در كتاب سانسكريت از صمغ عربى نامى برده نشده . اين صمغ در زمانهاى بسيار قديم در مصر بوده است و آن را كامى مىگويند . علماى ايران و عراق آن را صمغ عربى ناميده‌اند و در مورد آن بحث زيادى نموده‌اند . صاحب كتاب مخزن آن را ام غيلان يا مغيلان نوشته است و اطباء مسلمين آن را داروى مفيد براى امراض سينه و قوت بدن و نرم كننده
نوشته‌اند . مصنفين بزرگ كتابهاى عربى و فارسى آن را به نام اقاقيا و عصاره آن را قرظ نوشته‌اند و بعضى قرظ را ميوه
ACACIA NILOTICA OF DILILE
يا
VESLINGE ACACIA VERA OF
گفته‌اند و درخت آن را در عربى سنط گفته‌اند .
( 3 ) - دستور بريتانى ، ص 941 .
( 4 ) - طب النبى ، ص 190 .
( 5 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 58 .
( 6 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 181 .
( 7 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 181 ؛ صيدنه ، ج 1 ، ص 80 .
( 8 ) - لسان العرب ، ص 15 .