دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢١٤

تعريف :

در كتاب همدرد ، گياه افتيمون در نسخه‌هاى مختلف زير براى امراض مختلف و با

ديگر ادويه مخلوط و استعمال شده است :

1 - اطريفل افتيمون 2 - اطريفل ديدان 3 - اطريفل غددى 4 - جوارش شهرياران 5 - سفوف نمك سليمانى 6 - شربت احمد شاهى 7 - شربت افتيمون 8 - شربت كثوث 9 - شربت مسهل 10 - معجون تلخ 11 - معجون سنا 12 - معجون نجاح 13 - مفرح كبير 14 - مفرح معتدل .

به ترتيب شماره نافع : 1 - براى ماليخوليا ، استعمال دايمى اين نسخه رنگ مو را دايم سياه نگه مىدارد 2 - هر نوع كرم معده را مىكشد 3 - نافع مرض خنازير است 4 - سردى معده و جگر را دور مىكند و براى قولنج ، سخت ادرارى و قبض معده مفيد است .

5 - مقوى معده ، هاضم غذا و اشتهاآور است و باد را خارج مىكند 6 - براى بيمارى ماليخوليا مفيد و مقوى دل و دماغ است 7 - ماليخوليا و خفقان را مفيد است 8 - مقوى جگر و معده ، باز كننده سدّه جگر و نافع تب مركب از بلغمى و صفرائى است 9 - مادّه‌هاى سودايى و بلغمى را خارج مىكند و خصوصا در امراض مغزى مفيد است .

10 - براى امراض فلج ، لقوه ، صرع ، درد معده ، جگر و درد كمر مفيد است و يبوست معده را دور مىكند 11 - مسهل ، فضلات معده را خارج مىكند و اگر سردرد به سبب يبوست معده باشد ، مفيد است 12 - در ماليخوليا ، وحشت و وسواس مفيد است 13 - مقوى عمومى دل ، مغز و جگر است و سرور آفرين براى قلب مىباشد . « 1 »

14 - براى ماليخوليا ، خفقان قلب و وسواس استعمال مىشود .

نوع

CUSCTA EUROPAEAL

كه

GRANDE CUSCUTE

ناميده مىشود ، بر روى گياهانى نظير رازك ، شاهدانه ، گزنه ، بيد ، نعناع و غيره به حالت طفيلى به سر مىبرد .

چنانچه صفرايى مزاجها آن را استعمال كنند ، باعث غشى ، سنگينى و غم مىشود « 2 »

و

( 1 ) - كتاب همدرد ، ص 265 .

( 2 ) - ابن البيطار ، ص 40 .