دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢١٣
تعريف :
بادها را رفع مىكند و نوشيدن آن با سركه جهت رفع سكسكه و عصاره آن در مرض يرقان مفيد است . بعضى اطباء اين را در بيشتر امراض استفاده مىكنند . اثر افتيمون تا 3 سال باقى مىماند . « 1 »
سى گرم از آن در عسل ، نمك و كمى سركه بلغم را خارج مىنمايد و براى صفراى سودا و نفخ مفيد است .
حبيش ابن الحسن مىگويد : براى كندن صفراى سودايى بسيار قوى الاثر است .
افتيمون براى بزرگسالان و پيران مفيد است و اگر آن را تنها يا با افسنتين بخورند ، علاج ماليخوليا است . اشخاص زيادى از مصرف اين دارو شفا يافته‌اند . ابن جراران مىگويد : چنانچه تخم آن را صاف كرده و بسايند و مقدار ده درهم در پارچه پيچيده و در نيم رطل شربت بخيسانند و زير آسمان يك روز بگذارند ، روز دوم گياه را فشرده از شربت خارج نمايند و با بنفشه و چند قطره روغن بادام مخلوط كرده و كمى گلاب به آن اضافه نموده به مريض سودايى و ماليخوليايى بدهند ، فوق‌العاده مفيد است .
ابن ماسويه گويد : كمى روغن بادام به آن اضافه نموده و معجون تهيه مىنمايند كه رفع يبوست و عطش و خشكى در دهن مىنمايد لكن خيسانده آن محتاج اصلاح نيست .
پولس مىگويد : كه براى اخراج سوداء و صفراء خيلى قوى و نافع است . مقدار 6 درهم ساييده با 300 گرم شير مخلوط نموده و استعمال مىگردد . شريف مىگويد : براى تشنج و نفخ مفيد است .
مسيح عليه السلام مىگويد : خوردن آن با ماء الجبن براى تشنج امتلايى ، خارج كردن صفرا و سودا و علاج سرطان زخمى مفيد است .
بايد طبق دستور پخته شود ، چنانچه زياد بر آتش نگذارند و با كشمش خورده شود براى ماليخوليا و ترك اعتياد به الكل و نيز همين طور با ماء الجبن براى جرب زخمى مفيد است و در اين خاصيت با شيرين بيان ، گل بنفشه ، كشمش قرمز طلايى و گوشت استعمال مىشود .
( 1 ) - بستان المفردات ، ص 54 ؛ المفردات ، ص 67 ؛ مخزن المفردات ، ص 33 .