دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٣
خواص :
اين طريقه مرسوم است .
در زمان پلى نى در مصر نوعى ماده معدنى از اين گياهان تهيه كرده بودند كه آن را تاترم يا رسترايو مىگفتند و از پكمان نقل كرده‌اند كه در ارمنستان محلولى از اين انواع گياهان تهيه كرده و با آن لباس مىشسته‌اند و گياهى كه از آن ماده سرىلا درست مىشود ، را در يونانى :
SALT WORTS
مىگويند . عربها اين گياه را از قديم مىشناختند كه بعضى جاها آن را بنام پطاس و بعضى بنام سودا نوشته‌اند و اخيرا آن را بنام القلى
ALKALI
مىنامند . « 2 »
خواص :
خواص :
نوع بدون برگ : ضد اسكوربوت بسيار قوى و داراى اثر مقوى ، تسهيل كننده عمل هضم ، تصفيه كننده خون و مدر است . بعلاوه غذاى مناسبى براى مبتلايان به اوره خون و نفريت مىباشد . مصرف آن در موارد ورم احشاء و طحال ، مخصوصا در بيمارى مالاريا ، اثرى مفيد ظاهر مىكند .
صور دارويى : به صورت خام ( سالاد ) يا پس از قرار دادن در سركه مصرف مىشود .
در بيمارى اسكوربوت ، اگر شيره حاصل از گياه مصرف گردد عوارض آن به كلى رفع مىشود .
نوع برگ‌دار : اعضاى اين گياه داراى اثر ملين ، ضد اسكوربوت و مدر است . « 3 »
اشنان جلا دهنده ، پاك كننده ، باز كننده‌اى قوى ، سوزاننده ، مدرى قوى ، مسهل ، حل كننده مواد غليظ در بدن و ماليدن مخلوط آن با عسل در چشم نافع زخمهاى چشم و دود نوع سبز آن فرار دهنده حشرات است . « 4 »
مدر بول و حيض ، مسهل اخلاط غليظ ، ساقط كننده جنين و ماليدن آن از بين برنده گوشتهاى زياد زخمها است . لباسهاى ابريشمى كه با صابون پاك نمىشود با اشنان پاك مىشود . « 5 »
گرد آن دندان را شفاف مىكند و غير سمى است لكن مصرف زياد آن كشنده است . خوراك 3 درهم آن جنين مرده را بيرون مىآورد و دفع كننده صفرا است . « 6 »
( 2 ) - فارماكوگرافياى هند .
( 3 ) - گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 2 ص 723 و 725 .
( 4 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 162 .
( 5 ) - المفردات ، ص 83 .
( 6 ) - مخزن المفردات ، ص 32 .