دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٨٩
تعريف :
خواص :
خواص :
اسفنج از بين برنده ورمهاى بلغمى و خشك كننده زخمها است . چنانچه
اسفنج تازه را با زفت آلوده كرده بسوزانند نافع خون‌ريزى از بريدگيهاى بد است . اگر اسفنج تازه و خشك را با قفراليهود يا موم يا زفت تر آلوده كرده و يك سر آن را آتش بزنند و سر ديگر را بر موضع زخم كه خون آن بند نمىآيد بگذارند و حرارت و خاكستر آن بر زخم ريخته شود ، سريعا زخم بهبود مىيابد و خاصيت عمل داغ كردن را دارد . « 1 »
سوخته اسفنج نافع انواع خون‌ريزى است . زخمها را پر مىكند و ورم را از بين مىبرد .
اسفنج همراه با روغن زيتون موش را مىكشد . چنانچه تار ابريشم را به اسفنج ببندند و داخل گلو كنند ، زالو را بيرون مىآورد . « 2 »
خاكستر آن با روغن زيتون ، خون‌ريزى را قطع مىكند و چون تازه‌اش را با سركه تر كرده بر زخمها بگذارند ، سريعا بهبود مىيابد . « 3 »
محل رويش :
محل رويش :
اسفنج بر روى سنگهاى كناره درياى شور پيدا مىشود . « 4 »
* اشق
* اشق
تعريف :
تعريف :
اشق صمغى است كه به صورت ماليدنى ، خوردنى و بخور استفاده مىشود .
نيز در صنعت موارد استفاده زيادى دارد .
اشق داراى يك روغن فرّار ، صمغ ، رزين و اسيد است كه از گرم كردن آن سولفوريد هيدروژن به دست مىآيد .
وشا ، گياه اشق است : « 5 »
اشق را اشترك ، وشق ، اندران و بلشر مىنامند . « 6 »
اشق صمغى زرد رنگ به طعم گس و تلخ و مهوع است . « 7 »
گويند صمغ گياه اشترغاز است . رنگ گلش ما بين سرخى و زردى است . « 8 »
ماسرجويه گويد : اشق صمغ درختى است كه آن را محروث گويند . ابو ريحان گويد :
( 1 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 152 .
( 2 ) - . المفردات ، ص 78 .
( 3 ) - بستان المفردات ، ص 51 ؛ مخزن المفردات ، ص 30 .
( 4 ) - همان .
( 5 ) - فرهنگ معين ، ج 4 ، ص 5029 .
( 6 ) - همان ، ج 1 ، ص 284 .
( 7 ) - همان .
( 8 ) - تحفه حكيم ، ص 25 .