دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٨٣
خواص :
اسم :
اسم :
اسفناج رومى را به عربى : سرمق ، قطف ، سلمه ، سرمك ، سلمج ، سرمج . به رومى : اطراسوسيوس و حرسوخالوس . به سريانى : فنطلا . به يونانى : طريتا و افيلوكبيون و افكركسيس و به قول ديسقوريدوس : اندرافكسيس و به قولى : اطراقعس و به هندى بتهوا و ككروهن گويند . « 1 »
اسفناج رومى را به فرانسوى
fagonle
مىنامند . « 2 »
و به انگليسى عرفى
white goose foot
و به انگليسى علمى
chenopodium album
و به لاتينى
chemopodium amthelminticum
مىنامند . « 3 »
مزاج :
مزاج :
به قول جالينوس در درجه اول سرد و در درجه دوم تر است . « 4 »
خواص :
خواص :
ويتامين
A 2 ?
، ويتامين
B 2 ?
و ويتامين
c
3 % .
در صد گرم اسفناج پخته : يك درصد پروتئين ، سه درصد كربور هيدرات و 16 كالرى گرما . اسفناج غنىترين سبزيها از لحاظ پتاس ، املاح ، آهن و مس است . « 5 »
اسفناج داراى ويتامين‌هاى مختلف و املاح آهن و مس مىباشد .
اسفناج رومى داراى نيروى سرد كننده ، نرم كننده ، حل كننده و بازدارنده است . و نافع ورمهاى گرم داخلى و خارجى ، از بين برنده ورمهاى حلق و نرم كننده سينه است .
اين گياه غذاى خوبى براى مبتلايان به بيمارى سرفه گرم و سل است . استفاده برگ پخته آن زود هضم ، بوجود آورنده خلط صالح ، نرم كننده شكم ، نافع يرقان ، حرارت جگر و باز كننده بسته‌هاى بدن است . استعمال آن با آبغوره و آب انار مسكّن تشنگى و نافع تب گرم و استسقاء است . موافق كبد گرم و صفراوى مزاجان است و آشاميدن آب آن با شكر شكننده سنگ كليه و مثانه و حل كننده ورم طحال مىباشد . ماليدن برگ كوفته آن
در حمام نافع جرب ، حكه و ساير بيماريهاى پوست است . شستن جامه حرير و پشمينه رنگين با آب پخته آن پاك كننده چرك ، بدون تغيير رنگ آن است . ساق آن مفتح
( 1 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 26 ؛ لاثانى لغات الادويه ، ص 36 ؛ تحفه حكيم ، ص 208 .
( 2 ) - فرهنگ معين ، ج 1 ، ص 268 .
( 3 ) - گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 3 ، ص 542 .
( 4 ) - محيط اعظم ، ج 2 ، ص 26 .
( 5 ) - دكتر فاضل موسوى .