دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٥٨

خواص :

« عالِيَهُمْ ثِيابُ سُندُسٍ خُضْرٌ وَ إِسْتَبْرَقٌ » . و در روى آنها لباسهاى سندس سبز و استبرق مىپوشند . « 2 »

امام صادق عليه السلام فرمود : هر كه بپوشاند برهنه مومنى را ، مىپوشد از لباس سندس و استبرق بهشت و در حفظ و ضمان خداست تا تارى از آن باقى باشد . « 3 »

مزاج :

مزاج :

برگ و شاخه آن گرم و خشك در درجه سوم و مزاج شير آن كه به شكر العشر معروف است گرم و خشك در درجه چهارم است . ماليدن پخته برگ و شاخه استبرق نافع فلج ، تشنج ، سستى اعضاء ، خوره ، زخمهاى بد ، سفليس و چرك مىباشد . پنبه آن خون را بند مىآورد و گوشت جديد مىروياند . شير استبرق مو را از بدن جدا مىكند ، نافع بواسير ، كچلى ، قوبا و سعفه است . شيرابه اين گياه در تركيب بعضى سموم وارد مىگردد و محتوى كائوچوك و گلوكزيدى به نام كالوت روپين است . استبرق گياهى سمى است و بايد بعد از اصلاح مصرف شود . محل رويش آن خوزستان است .

مزاج شير آن در درجه چهارم گرم و خشك و مزاج گل ، شاخه ، ريشه و برگ آن در درجه سوم گرم و خشك است . « 4 »

تركيب شيميايى :

تركيب شيميايى :

استبرق از گياهانى است كه از آن موادّ سلولز حاصل و از اين سلولز ابريشم صنعتى ساخته مىشود . « 5 »

شيرابه اين گياه در تركيب بعضى سموم وارد مىگردد و محتوى كائوچوك و يك ماده گلوكزيدى به نام كالوت روپين

calotropine

مىباشد كه از سموم قلبى است . سرم اين شيرابه خطرناك است و اختلالات بينايى به وجود مىآورد . بوى آن شبيه بوى شوكران و عمل آن مىباشد .

خواص :

خواص :

در كشورهاى اروپايى از اين گياه به علت خطرناك بودن استفاده به عمل نمىآيد ، ولى شهرت درمانى فراوان در بعضى كشورها مانند هند دارد .


( 2 ) - انسان : 21 .

( 3 ) - حلية المتقين ، ص 376 .

( 4 ) - المفردات ، ص 59 .

( 5 ) - دستور بريتانى ، ص 828 .