دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٥٥
تعريف :
ابريشمى چسبيده است . « 1 »
استبرق لباس پاكيزه ، ضخيم و خوب است كه لفظ آن از فارسى به عربى برگردانده شده است . « 2 »
سندس از استبرق لطيف‌تر است . « 3 »
اعراب بيابانى از آن بالش تهيه مىكنند . نوعى از استبرق سمى است به طورى كه نشستن در سايه آن درخت كشنده است . برگش مدور و نوعى شبيه به برگ درخت گز و گلش سفيد و ميوه‌اش مثل نخود و مايل به سرخى مىباشد . كيسوسن بن مالث گويد : كه از اين نوع شكرى مىگرفته‌اند كه با وجود شيرينى ، خوراك دو مثقال آن در سه روز كشنده است .
CALOTROPIS PROCERA
جسنه برّية من الفصيلة الصقلابيه تنمو فى بلاد الغرب فيصنعون حبالًا من لحائها و عليها كلام فى الادب العربى عشرية
DECUMARIA .
ترجمه : استبرق گياهى بيابانى است كه از صقلابيه ( اسلاو : شامل قسمتهايى از يوگسلاوى و چكسلواكى ) آمده و در بلاد غرب مىرويد كه در بالاى شاخه‌هاى آن تورهايى مىگذارند . در كلام ادب عربى به نام عشريه آمده چون ده گل دارد . « 4 »
استبرق ساتن سبزى است كه معمولًا آن را در انگلستان و هند مىپوشند . « 5 »
استبرق از گياهان كائوچوئى ايران است . « 6 »
چنانچه پيرمردهاى شهرهاى جنوب به خاطر دارند ، 80 سال پيش از اين گياه پارچه تهيه مىنمودند . « 7 »
ديبا را در شوش از درخت و در شوشتر از الياف آن مىساختند .
پروفسور پُپ آمريكايى در كتاب تاريخ صنايع ايران مىنويسد : پارچه ديبا از صادرات ايران بوده است .
به علت اين كه در مناطق حارّه به وجود مىآيد و ثابت است كه در قم و كاشان هم
( 1 ) - فرهنگ مصاحب ، ج 1 ، ص 125 .
( 2 ) - دائرة المعارف باستانى .
( 3 ) - لغت نامه مجمع البحرين .
( 4 ) - لسان العرب ، ج 17 ، ص 157 .
( 5 ) - فرهنگ كتابستان دارو ، ص 50 .
( 6 ) - فرهنگ معين ، ج 1 ، ص 240 .
( 7 ) - دكتر فاضل موسوى .