دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٤
خواص :
سانسكريت : اشو ، گهوتك و ماده اسب را ماديان ، به هندى نر را گهؤرا و ماده را گهؤرى و به انگليسى نر را
Horse
و ماده را « 1 »
Mare
، به تركى آت ، به هندى گهو طراواس و بچه آن را به عربى مهر و به فارسى كرّه مىنامند . « 2 »
شير اسب ماده را به عربى لبن الرماك مىگويند . « 3 »
خواص :
خواص :
نوشته‌اند كه گوشت اسب شجاعت و قساوت قلب مىآورد و غليظترين گوشتها است و خونى كه از خوردن گوشت آن در بدن توليد مىشود ، سوداوى ، لكن موافق افرادى است كه داراى بادهاى سرد مىباشند . گوشت اسب مانند گوشت شتر باز كننده منفذهاى پوستى و كباب آن با شير مقوى باه سرد مزاجان است . چنانچه زوايدى كه بر زانوى اسب مىباشد و آن را پر اسب گويند ، بكوبند و با سركه بخورند ، نافع سردرد و آشاميدن پنير مايه آن به مقدار نيم مثقال جهت اسهال مزمن ، زخم روده‌ها و امراض پوستى نافع است .
ماليدن پوست كرّه اسب با موى سوخته و آب دافع دانه‌هاى چركى مىباشد و سرگين آن در خواص مانند سرگين الاغ است . ماليدن خود آن تغيير دهنده رنگ لكه‌هاى سفيد و ماليدن پوست با موى سوخته اسب نافع جوشهاى پوستى است و اگر عرق آن را بر زهار طفل بمالند موى آن نمىرويد و بواسير را دفع و چكاندن قطره آن در گوش جهت تسكين درد آن و در بينى جهت خون دماغ مفيد است . « 4 »
ماليدن حل شده سوخته پوست كرّه اسب در آب نافع جوش بدن است . نفع مخصوص : پنير مايه ماديان در علاج زخم روده ، رودل و اسهال مزمن نافع است . « 5 »
گوشت سوخته آن نافع اسهال رطوبى و خوردن سرخ كرده آن مولد اخلاط فاسد است .
خون تازه اسب سمّ كشنده است . اگر كسى دندان اسب را بر كمر ببندد نافع كمر درد است . خوراك 2 گرم از پنير مايه اسب اسهال مزمن و زخم روده‌ها را بر طرف مىسازد . « 1 »
شير اسب مفرح ، جلا دهنده ، مفتح ، مقوى باه ، اشتهاآور ، مدرّ و در امراض مجارى بول
( 1 ) - لاثانى لغات الادويه و مفردات ص 249 .
( 2 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 143 .
( 3 ) - مفردات ، ص 249 .
( 4 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 143 .
( 5 ) - . قانون در طب ، ج 2 ، ص 282 .
( 1 ) - . بستان المفردات ، ص 71 .