دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٢
خواص :
قسمتى از تحقيقات در باره زعرور در زالزالك و كاملش در ازگيل بيان شد .
اسم :
اسم :
ازگيل به لاتينى
MESPILUS GERMANICA
مىباشد و نام ديگر آن ارونيا است . « 1 »
ارونيا ، زعرور است . « 2 »
زعرور بر وزن عصفور ميوه‌اى است كه به فارسى گيل و به تركى ازگيل مىگويند . « 3 »
زعرور را به تركى يميشا گويند . « 4 »
و به فرانسوى
CRATAEGUS
و اسم علمى يونانى آن را حادى المقدقه مىگويند .
ازگيل را به عربى زعرور ، ذو ثلاثة حبات و شجرة الدب گويند . اين گياه نوعى از آلو است و گويند : صحيح‌ترين آن ، سيب صحرايى است و به فارسى دولانه ، كيل و كالنج ، به شيرازى ليلك و به اصفهانى گويج گويند و سرخ رنگ است . « 5 »
در سوريه آن را مشمله مىنامند كه آن كلمه تركى است و مصريها نيز به همين نام مىشناسند . « 6 »
ازگيل را به فارسى كنوس و به انگليسى ژرمانى و در كتب قديم زعرور كبير و كنوس طبرى ناميده‌اند . « 7 »
مزاج :
مزاج :
سرد و خشك در درجه اول است و معده را قوى مىكند و صفرا را مىشكند و يبوست‌آور است . « 8 »
بعضى گويند سرد و تر است و قبض و از سنجد قابض‌تر است .
خواص :
خواص :
قابض و مسكن تندى صفرا و خون و قى است و جهت اسهال و تقطير البول مفيد و اشتهاآور است ، مقدار خوراك آبش تا بيست و پنج مثقال است . « 9 »
در بيشتر خواص با زالزالك مشترك است . داراى ويتامين
A
مشابه جوهر هويج و ويتامينهاى
B
و
C
و سرشار از تانن است .
ميوه و برگ ازگيل به عنوان قابض و رفع التهاب امعاء توصيه و تجويز شده است . ميوه رسيده آن داراى قند و جوهر ليمو مىباشد .
هسته ازگيل را كوبيده و گرد آن را به مقدار يك قاشق چايخورى با چاى يا شربت
( 1 ) - فرهنگ معين ، ج 2191 .
( 2 ) - محيط اعظم ، ج 1 ص 139 .
( 3 ) - الابنيه ، ص 172 .
( 4 ) - تحفه حكيم ، ص 236 ، لاثانى .
( 5 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 98 .
( 6 ) - لسان العرب ، ج 17 ، ص 8 .
( 7 ) - زبان خوراكيها ، ص 197 .
( 8 ) - الابنيه ، ص 172 .
( 9 ) - تحفه حكيم ، ص 136 .