دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٤

روايت :

صفراوى ، روماتيسم ، بزرگى طحال ، سنگ كليه ، مارگزيدگى ، تب و ضعف هنگام قاعدگى مىباشد .

اراك داراى ماده‌اى به نام سولوادرين و تريمتيل آمين

TRIMETHYL AMIN

است . استفاده اراك براى زنهاى حامله مضر است . مسواك كردن زياد با آن باعث پيدايش جوش در دهان مىشود و مصلحش كتيرا است .

اسم :

اسم :

اراك را به عربى : شجرة السواك ، اراك و به فارسى : چوج و درخت مسواك مىگويند .

نيز به فارسى : درخت شوره ، درخت مسواك و چوج ، به عربى : اراك ، ايوارك و ايواراك ، به سانسكريت : كرپهل ، پيلو ، شيث سه ، سرنس و غيره ، به هندى : پيلو ،

انگليسى :

MUSTERE TREEOF SCRIPTORE TOOTH BRUSH TREE

و به لاتينى :

SALVIDORA OLIOIDES

و

SALVIDORA PERSICA

مىنامند .

و در زبان سانسكريت آن را پيلوساهاسارا ، كرمها ، تات پهلا و اسامى ديگر مىنامند . « 1 »

اراك را جهاص و جهار نيز گويند . اگر ميوه آن رسيده و پخته باشد ، عفص ، حسر ، عنيد ، كباث و برير و اگر نرسيده باشد ، مرد گويند . « 2 »

روايت :

روايت :

در حديث است كه « ان اصحاب الاراك لا حج لهم » يعنى صاحبان اراك حج ندارند . در اين جا مراد محلى از عرفه است . حاجيانى كه از طرف شام نزديك نمرة مىآيند ، در آنجا وقوف مىنمايند كه گويا در آن منطقه درختهاى اراك است ، آنجا اول حد عرفه است ، نه اصل عرفه ، لذا حج با وقوف در آنجا صحيح نمىشود . « 3 »

امير المومنين عليه السلام فرمود : مسواك كردن به چشم نور مىدهد . « 4 »

ثواب مسواك كردن در روايات زيادى است كه بيشتر اوقات از درخت اراك مسواك مىنمودند . براى تفصيل آن

( 1 ) - فارماكوگرافيا ، ص 380 ؛ محيط اعظم ، ج 1 ، ص 134 .

( 2 ) - صيدنه ، ص 47 .

( 3 ) - مجمع البيان ، لفظ اراك ، ص 413 .

( 4 ) - محاسن ، ص 562 .