دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٢
روايت :
بدترين نوع اذخر نوع بابلى است . كسانى كه اذخر عجمى را نوعى اذخر دانسته‌اند اشتباه كرده‌اند و منظور فقط اذخر عربى است .
اسم :
اسم :
اذخر را به فارسى گورگياه و به لاتينى
ANDROPOGON SCHOENANTHUS
و به فرانسوى
ANDROPOGON
مىگويند . نيز به اسامى :
اذخر ، طيب العرب ، اذخر عربى ، تبن مكه ، خلال مأمونى ، تيل طيب ، سخس ، سخيس ، كندهيس ، كندبيل ، كنتول ، سوندهى ، روس ، سوريا ، گورگياه ، كاه مكه ، علف عطر زنجبيل ، علف عطر نمور ، قصيبه ، گوزگينه ، غرشنه ، سخينوس و سفون ناميده مىشود . « 2 »
اين گياه در كتاب نگهانتاس در سانسكريت به نامهاى لاماجاكا ، درگهامولاكا ( بيخ طويل ، ريشه دراز ) ، جالاسايه و نامهاى ديگر نوشته شده است .
رومىها نيز اين گياه را به نام
SCHOENUS
مىشناختند و نوشيدنيهاى خود را با آن معطر مىكردند . پلانتوس
PLANTUS
و
SCRINONIUS
در بحث خودشان اين گياه را به نام
SCHOENUSLARGUS
نوشته‌اند . « 3 »
در بعضى نسخه‌ها به نام
CUMBOPOGON
نوشته‌اند و هر دو اسم به نام اذخر صحيح مىباشد . « 4 »
روايت :
روايت :
ثبت فى الصحيح عنه صلى الله عليه و آله انه قال فى مكة : «
لا يختلى خلاها
» ، قال له العباس :
رضى الله عنه الا الاذخر يا رسول الله صلى الله عليه و آله ، فانه لقنيهم و لبيوتهم ، فقال صلى الله عليه و آله : الا الاذخر . « 5 »
در روايت صحيح آمده كه پيغمبر صلى الله عليه و آله در مكه فرمود : با خلال مكه خلال نشود .
عباس گفت : مگر اذخر ، اى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، چون اذخر خود آنها و خانه آنها را حفظ مىكند .
عن معاويه بن عمار قال : قال ابو عبد الله عليه السلام لا بأس ان تشم الاذخر و القيصوم و الخزامى و الشيح و اشباهه و انت محرم .
امام صادق عليه السلام فرمود : بو كردن اذخر ، بومادران ، شب بو ، درمنه و مشابه آنها در حال
( 2 ) - فرهنگ معين ، ج 3 ، ص 3439 .
( 3 ) - فارماكوگرافيا ، ص 562 .
( 4 ) - همدرد ، ص 164 .
( 5 ) - الطب النبوى ، ابن القيم ، ص 221 .