دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٢٦

اسم :

اذاراقى به اسامى كجوله و كچله و خانق الكلب و . . . مشهور است كه به

انگليسى :

NUX VOMICA (

نكس واميكا ) مىنامند .

درختى كوچك است كه ميوه‌اش گوشتدار و به بزرگى سيب است . مورد استفاده طبى اذاراقى ، اصلاح شده تخم آن مىباشد ( به علت دارا بودن سميّت حتما بايد اصلاح گردد و بعد مورد استفاده قرار گيرد ) . مزاج آن گرم و خشك در آخر درجه سوم است .

فلج ، درد كمر ، جرب زخم دار ، جوش بدن ، زگيل ، سياتيك ، عدم توانايى جنسى ، مسموميت‌هاى ناشى از مصرف باربى توريكها ، بىاختيارى دفع ادرار ، ضعف دستگاه گوارش ، يبوست ، ذات الريه ، سل ، گريپ و ضعف اشتها مىباشد كه به صورت خوردنى و ماليدنى در تركيب با ديگر داروها استفاده مىشود .

اذاراقى داراى آلكالوئيدى به نام استريكنين

STRYCHNINE

و بروسين

BRUCENE

و ديگر مواد مثل اسيد ايگازوريك و گلوكزيد است .

مقدار خوراك آن در نسخه‌هاى قديم از يك تا دو دانگ و در نسخه‌هاى جديد از 03 / تا 3 گرم است . مضر گرم مزاجان و مسكر است . مصلحش : شكر ، شير تازه و روغن بادام است .

اسم :

اسم :

اذاراقى را به فرانسوى :

APOCYN

و به لاتينى :

APOCYNUM ERECTRM

مىگويند .

اذاراقى لغت سريانى است ، به عربى خانق الكلب و به فارسى فلس ماهى و در انگليسى نكس واميكا و به هندى كچله گويند . « 1 »

اذاراقى را به فارسى كچوله و در تنكابن و مازندران كلاج دارو نامند . « 2 »

به لاتينى :

STRYCHNOS NUX VOMICA

به انگليسى :

MTTING NUT , POISON NUT , NUX VOMICA

به فرانسه :

NOIX VOMIQUIER

به ايتاليايى :

NOCE VOMICA

( 1 ) - فرهنگ معين ، ج 3 ، ص 2917 .

( 2 ) - محيط اعظم ، ج 1 ، ص 130 .