دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٢٠

خواص :

عرعر محلل ، مقوى معده ، پاك كننده ، باد شكن و مدر بول و حيض است . در مرض استسقاء مدر بول و در حالت سلامت باعث كاهش ادرار بول مىشود . به علت باد شكن بودن ، نافع صدا در شكم است . به علت جالى بودن ، لكه‌هاى تيره پوست را از بين مىبرد

و چكانيدن صاف كرده جوشانده آن در گوش ، نافع درد و سنگينى گوش است . « 1 »

ميوه درخت هندى ابهل در امراض رحم استعمال شده و ديسقوريدوس آن را مدر گفته است . همچنين براى امراض سينه و سرفه مفيد است . اين گياه موادى دارد كه نافع هضم است و خاكستر پوست آن در امراض پوستى استعمال مىشود . ابن سينا تمام خواصش را مطابق ديسقوريدوس گفته و چيزى اضافه نكرده است مگر كمى . « 2 »

ديسقوريدوس آن را مدر ، ملطف و گرم كننده مىداند .

جالينوس مىگويد : بسيار گرم كننده ، قابض و نافع معده است . خوردن آن براى درد سينه ، شكم درد ، نفخ ، ضرر حشرات ، حبس بول و براى رگ به رگ شدن عضلات مفيد است .

ابن سينا مىگويد : دفع كننده سودا و نافع ضربان رحم است . مسيح بن حكم گويد :

خوردن آن پاك كننده سينه و كبد و نافع گزيدگى حشرات است .

شريف گويد : هر كس 3 عدد دانه عرعر را در عمامه يا كلاه بگذارد و نزد انسانهاى باوقار و محترم برود از او اطاعت مىكنند . مداومت در خوردن آن براى مرض صرع مفيد است . « 3 »

گذاشتن ميوه ابهل در دهان باعث خوشبويى آن مىشود ، ماليدن ساييده آن با سركه نافع كچلى انگلى است و مو را مىروياند ، ضماد برگ ساييده آن با عسل نافع چركهاى زائد بدن ، خوره و زخمهاى كهنه است . ضماد آن با ساييده انجير خشك باعث رفع خشكى دست و پا مىباشد . ضماد برگ ابهل بر سر ، جهت سرسام حار و آشاميدن ميوه‌اش نافع فلج و سستى اعصاب است . چون به خوردن آن مداومت كنند براى از بين بردن صرع خيلى مفيد است . خوردن كوبيده خشك آن به مقدار سه درم پاك كننده

( 1 ) - المفردات ، ص 65 .

( 2 ) - . تحفه حكيم ، ص 11 .

( 3 ) - قرابادين كبير ، ص 54 ؛ المفردات ، ص 65 ؛ مخزن المفردات ، ص 18 .