دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٠٣

آيات و روايات :

النَّارِ ابْتِغاءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتاعٍ زَبَدٌ مِثْلُهُ كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْحَقَّ وَ الْباطِلَ فَأَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفاءً وَ أَمَّا

ما يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِي الْأَرْضِ كَذلِكَ يَضْرِبُ اللَّهُ الْأَمْثالَ » . « 1 »

خدا از آسمان آبى نازل كرد كه در هر رودى به قدر وسعت و ظرفيتش سيلاب جارى شد و بر روى سيل كفى بر آمد چنانچه فلزاتى را نيز كه براى تجمّل و زينت يا براى اثاث و ظروف در آتش ذوب كنند ، مثل آب كفى بر آورد . خدا به مثل آن حق و باطل مثل مىزند كه آن كف به زودى نابود مىشود و اما آن آب و فلز كه به خير و منفعت مردم است در زمين مدتى باقى مىماند ، خدا مثل آنها را براى فهم بدين روشنى بيان مىكند .

« وَ لَقَدْ آتَيْنا داوُدَ مِنَّا فَضْلًا يا جِبالُ أَوِّبِي مَعَهُ وَ الطَّيْرَ وَ أَلَنَّا لَهُ الْحَدِيدَ » . « 2 »

به تحقيق فضيلتى بر داود داديم كه اى كوه با او سازگار باش و همين طور مفرغ و آهن را برايش نرم كرديم .

« أَنِ اعْمَلْ سابِغاتٍ وَ قَدِّرْ فِي السَّرْدِ وَ اعْمَلُوا صالِحاً إِنِّي بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ » . « 3 »

و اين كه زره بساز از آن و حلقه زره را يك اندازه درست كن و همگى نيكوكار باشيد كه من به كارهاى شما آگاهم .

گروهى از اصحاب از جمله شيخ و علامه گفته‌اند : كسى كه ناخنهاى خود را به وسيله آهن مىگيرد و نيز در تراشيدن و قيچى كردن آن ، بايد ابتدا محل آن را با آب مسح نمايد .

اين مطلب به واسطه استناد و تكيه به روايت عمار از امام صادق عليه السلام مىباشد . « 4 »

نرم شدن آهن بر حضرت داود در قرآن و بر حضرت على عليه السلام در روايات آمده است و در مورد آهن گرم شده ( حديدة محماة ) از حضرت على عليه السلام در مورد برادرش عقيل داستانى است كه در نهج البلاغه وارد شده است و در تفسير صافى ذيل آيه شريفه : « وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ » از كتاب توحيد شيخ صدوق از حضرت على عليه السلام نقل مىكند :

مراد از بأس شديد سلاحى است كه از آهن ساخته شده باشد . و در احتجاج طبرسى از حضرت على عليه السلام نقل كرده است كه : مراد از نازل كردن ، آفريدن آن است . و در ذيل آيه شريفه : « وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ » گفته شده : هيچ صنعتى نيست كه آهن در آن به كار نرفته باشد و

( 1 ) - رعد : 17 .

( 2 ) - سبأ : 10 .

( 3 ) - سبأ : 11 .

( 4 ) - سفينه ، ج 1 ، ص 233 .