راز درمان ( رساله اى در پزشكى سنتى و گياه درمانى ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٤
در كتب پزشكى قديم اين نسخه‌ها نيز تجويز شده است :
مىشود و روده باز مىگردد . ( در بسيارى از بيماران كه روده پيچيده و گاز دفع نمىشد و جز عمل جراحى چارهء ديگرى نبود بدين روش رفع علت نمودم . لازم بيادآورى است كه بويژه در مورد كودكان خردسال و ناتوان كه به هيچ وجه تحمل عمل جراحى را نداشتند با اين روش بهبودى مىيافتند ) .
در كتب پزشكى قديم اين نسخه‌ها نيز تجويز شده است :
در كتب پزشكى قديم اين نسخه‌ها نيز تجويز شده است :
- يك مثقال ميعه سائله با آب گرم مسهل " بلغم " است .
- مغز گردو با انجير لينت مزاج داده و رفع تخمه مىنمايد .
- اگر سبب قلنج از باد غليظى باشد كه در امعاء حبس مىشود مىتوان همان درمان بلغمى را معمول داشت و داروهاى زداينده " باد " چون رازيانه ، تخم كرفس و آويشن را نيز اضافه نمود .
- حبى كه قولنج را مىگشايد و براى درد معده سودمند بوده و خوردن آن پس از غذا در هضم و نرم‌سازى طبع كمك مىنمايد مركب است از مصطكى ، سقمونيا ، قرنفل ، سنبل الطيب كه مىبايد اين اجزاء را كوبيده و آميخته و حب‌هاى يك نخودى از آن بسازند و روزانه چهار عدد پيش يا پس از غذا ميل نمايند .
- كشمش شكم را مىراند و بدن را فربه مىنمايد و در دفع اسهال غسالى مفيد است .
ابو على سينا آن را آزموده و نتيجه‌اى خوب گرفته است . شيخ مىفرمايد :
" قد جريته فرايت منفعته " ( در رفع خشم و تشنج دماغى مفيد است ) .
- اسفناج ملين طبع است . بورانى آن با آميختهء سير در ورم قولون داروئى بس سودمند مىباشد .
- آب هويج در رفع ورم قولون مزمن و دفع عفونت روده و اصلاح آن بسيار مفيد است .
( قند آن در قولون تبديل به الكل مىشود . ) آب هويج ورمهاى كبد و كليه را نيز فرو مىنشاند .
انجير هم‌چنين اثرى دارد .
- كاهو ملين طبع براى بيمارىهاى حار ، يبوست ، سودا ، صفرا ، تب‌هاى حار و زكام بوده و مدر نيز مىباشد .
- چنانچه به ميزان 2 مثقال نمك طعام كوبيده را پيش از غذا به صورت پودر ميل كنند به شرط مداومت ، در ملين ساختن مزاج و بويژه در قلنج خيلى مفيد افتد . اگر مقدارى آب نمك و شكر سرخ را آميخته و ميل نمايند همچون سولفات دوسود عمل خواهد نمود .
- اين معجون كه در زير بدان اشاره خواهد شد و مشهور به " شايسته " است بر كليه بيماريهاى بلغمى ، سوداوى ، و صفراوى ( صرع ، سكات ، يا از بين رفتن قدرت تكلم ، رعشه ، فلج ، لقوه ، برص ، بهق ، يا لك و پيس و انواع صداع شقيقه و بواسير ) مسهلى مورد تجربه و