شرح فارسى كفاية الأصول ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٩٥

[ وجوه عشره بر مفاسد جبريها به غير آنچه كه ذكر شد ]

ميان ما و ما هم اختيار بر منع آن معاصى نداشته باشيم بعد خدا ما را عذاب كند و عقاب نمايد بر اين معاصى كه از خدا صادر شده در بين ما اين نهاية جور و عدوان است تعالى اللّه عما يقولون

ششم اينكه قائل بجبر لازم مىآيد بر او مخالف قرآن عزيز و مخالف نصوص و آيات زيادى كه دال است بر اينكه افعال از ما صادر مىشود نه از خدا مثل اليوم تجزى كل نفس بما كسبت و يا آيه اليوم تجزون ما كنتم تعملون و آيه من يعمل سوءا يجز به يا مثل كل امرئ بما كسبت رهين و غيره از آياتى كه دال بر اينست كه اعمال از ما صادر مىشود نه از خدا و همچنين خداى تعالى ظلم را از ذات اقدس خودش نفى فرموده در جائى كه فرموده ان اللّه لا يظلم مثقال ذرة و آيه ديگر و ما ربك بظلام للعبيد و يا و ما ظلمناهم و لكن كانوا انفسهم يظلمون و يا مثل و لا ظلم اليوم و لا يظلمون فتيلا و همچنين آيات ديگر از آياتى كه دال است بر ابطال مذهب آنها آياتى است كه بيان مىكند در آنها كه بندگان خدا در افعالشان مخير هستند و به مشيت خودشان هر عملى را بجا مىآورند چه فعل باشد چه ترك مثل قوله تعالى فَمَنْ شاءَ فَلْيُؤْمِنْ وَ مَنْ شاءَ فَلْيَكْفُرْ و آيه ديگر اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ و آيه ديگر فَمَنْ شاءَ اتَّخَذَ إِلى رَبِّهِ سَبِيلًا * و همچنين آياتى كه امر فرموده است بندگان را بافعال حسنه و مسارعت بانها مثل آيه وَ سارِعُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ و آيه ديگر أَجِيبُوا داعِيَ اللَّهِ وَ آمِنُوا بِهِ و آيه ديگر اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ و اگر افعال بقدرت ما نباشد و به اختيار ما نباشد چگونه خداى تعالى امر فرموده در اين آيات كه اجابت پروردگار كنيد و همچنين آياتى كه دال است بر اعتراف انبياء به گناه خودشان و اضافه آن گناه را بنفس خودشان