رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٠
( حكم جهر و اخفات در نماز خنثى )
كمربند و عمامه زنها نيز از حيث لباس ويژگىهايى دارند كه بر مردها حرام است مثل : ابريشم و طلا .
حال با وجود اينكه خنثى علم اجمالى دارد كه يا مختصات مردان بر او حرام است و يا مختصات زنان ، باز هم قانون علم اجمالى ، احتياط و وجوب اجتناب از هر دو را از باب مقدمه علمى اقتضا دارد .
* حكم مكلّف نسبت به جهر و اخفات در نماز چيست ؟
ج : اينست كه :
بر هر مكلّفى در نماز ظهر و عصر ، اخفات واجب است چه مرد باشد چه زن و يا خنثى ، لكن در نمازهاى صبح ، مغرب و عشاء در خصوص مردان مكلّف جهر ، و بر زنان درصورتىكه نامحرم صداى او را مىشنود اخفات واجب است .
ولى در مورد زنان درصورتىكه نامحرم صداى آنها را نشنود اختلاف است كه آيا اخفات واجب است يا جهر يا مخيّر است بين جهر و اخفات ؟
* بالاخره وظيفهء خنثى در اين مسئله چيست ؟
ج : اگر اخفات براى زن رخصت باشد يعنى : بتواند آهسته بخواند خنثى نيز بايد جهرا بخواند ، چون‌كه علم اجمالى دارد كه يا مرد است پس جهر بر او متعيّن مىباشد و يا زن است ، پس مخير است ميان جهر و اخفات .
و لذا چنين موردى از باب دوران امر ميان تعيين و تخيير است ،
در نتيجه :
عقل مىگويد : جانب تعيين را بگير ، چرا كه مستلزم امتثال يقينى است .
حال :
اگر در واقع تعيين بوده پس امتثال شده است و چنانچه در واقع تخيير بوده باز هم يك طرف قضيه جهر است و لذا قدر متيقّن را اخذ مىكنيم .
و اگر اخفات بر زن عزيمت و واجب است ، در اينجا مقتضاى قانون علم اجمالى در كار است و مقتضاى قانون علم اجمالى كه عبارتست از : الاشتغال اليقينى يستدعى الفراغ اليقينى ، اينست كه بايد ؛ خنثى احتياط كند و نماز را تكرار نمايد .
يعنى : از باب مقدمهء علميه ، يك‌بار جهرا بخواند و يك‌بار اخفاتا ، مگر اينكه اجماع اقامه شود بر اينكه تكرار لازم نبوده و احتياط در اين مورد واجب نمىباشد
* در فرض مزبور ( اقامهء اجماع بر عدم لزوم تكرار ) حكم خنثى چيست ؟
ج : احتمال دارد جهر واجب باشد و احتمال دارد اخفات واجب باشد و هر دو احتمال هم