رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٦

( سخن شيخ در مخالفت با حكم معلوم بالاجمال )

بنابراين : مخالفت احتمالى است نه قطعى .

* در تبين مخالفت قطعيه مثال بزنيد ؟

ج : فى المثل :

علم اجمالى داريم به وجوب احد الامرين : ( ظهر يا جمعه )

حال : اگر هر دو را ترك كنيم يقين مىكنيم هركدام از آن دو حكم واقعى باشد ، مخالفت شده است .

يا علم اجمالى داريم به حرمت احد الامرين :

حال : اگر هر دو طرف را انجام دهيم ، قطع پيدا مىكنيم كه حكم واقعى هريك از دو طرف كه باشد مخالفت شده است .

* بحث ما در اينجا راجع به مخالفت احتماليه است با علم اجمالى يا مخالفت قطعيه ؟

ج : فعلا بحث ما راجع به مخالفت قطعيه با علم اجمالى است .

* مخالفت قطعيه خود بر چند نوع است ؟

ج : بر سه نوع است

1 - مخالفت قطعيهء التزاميّه

2 - مخالفت قطعيّه عمليّه

3 - مخالفت قطعيهء التزاميه و عمليّه

* به نظر شيخ مخالفت با حكم معلوم بالاجمال بر چند وجه متصوّر است ؟

ج : بر دو وجه : مخالفت التزامى و مخالفت عملى

* مراد از عبارت ( مخالفته من حيث الالتزام . . . ) چيست ؟

ج : مخالفت قطعيهء التزاميه است و آن عبارتست از اينكه :

با حكم شرعى واقعى معلوم بالاجمال ، صرفا از نظر التزام به آن مخالفت حاصل شود يعنى :

تنها حكم شرعى واقعى معلوم بالاجمال را ملتزم نشده و اعتقاد قلبى به آن نداشته باشيم ؛ بلكه به حكم خلاف آن ملتزم شويم و يا در لا التزامى باشيم ، لكن در مقام عمل هيچ‌گونه مخالفت قطعيّه‌اى پيش نيايد .

* مخالفت التزاميه در چه مواردى صورت مىپذيرد ؟

ج : گاهى در شبهات موضوعيه است و گاهى در شبهات حكميه

* در تبيين مخالفت قطعيه التزاميه در شبهات موضوعيه مثال بزنيد ؟

ج : مثل اينكه :